De zeven elementen van fictie zijn plot, setting, toon, stijl, gezichtspunt, personages en thema. Hoewel fictieschrijvers een of meer van deze elementen kunnen benadrukken of ontkrachten om een gewenst effect te produceren, zijn ze allen op een of andere manier gemeenschappelijk aan elk fictiewerk. Voor fictieschrijvers zijn ze de essentiële gereedschappen van het vak. Voor lezers zijn ze hulpmiddelen voor een beter begrip en waardering van fictie en de onderliggende technieken.
Eenvoudig gezegd, is plot de reeks gebeurtenissen in een gegeven verhaal. Het wordt vaak in vijf delen verdeeld, zoals in Freytags piramide. Het eerste deel, 'Expositie', introduceert de hoofdpersonages, de setting en eventuele benodigde achtergrondinformatie. Het tweede deel, 'Oplopende Actie', introduceert het centrale conflict, het probleem dat de daaropvolgende gebeurtenissen zal drijven. Dit gipfelt in het derde deel, 'Climax', waarin het centrale conflict een crisis punt bereikt. De laatste twee delen, 'Aflopende Actie' en 'Denouement', tonen de nasleep van de crisis en sluiten het verhaal af.
De setting is de tijd en plaats waarin de gebeurtenissen van een verhaal plaatsvinden. Bijvoorbeeld, de setting van Shakespeares 'Romeo en Julia' is Verona, Italië, tijdens de Italiaanse Renaissance. Afhankelijk van de benadering van de auteur, kan setting heel minimaal zijn, zoals in Becketts 'Wachten op Godot', of heel rijk en gedetailleerd, zoals in Melvilles 'Moby Dick'. Het biedt de algemene context waarmee de lezer de gebeurtenissen van het verhaal begrijpt, en kan zelfs een personage op zich worden, zoals Prospero's eiland in Shakespeares 'De Storm'.
Toon is een functie van de auteurstem en verwijst over het algemeen naar de houding van de auteur ten opzichte van zijn onderwerp. Bijvoorbeeld, Tom Wolfes romans hebben een consequent satirische toon, terwijl de werken van Cormac McCarthy bekend zijn om hun donkere, broedende toon. Hoewel de individuele scènes van een verhaal hun eigen stemming kunnen hebben, is toon de dominante stemming van het verhaal als geheel.
Stijl lijkt op toon maar heeft meer te maken met de manier waarop een auteur eigenlijk schrijft in plaats van zijn houding ten opzichte van het onderwerp. Woordkeuze, grammaticagebruik, syntaxis en kenmerkende formulering en beeldvorming zijn alle elementen van de individuele stijl van een auteur. In tegenstelling tot toon, is deISTINCTIEVE stijl van een auteur meestal in al zijn verhalen te zien. Het is een effect van de manier waarop een auteur schrijven als vak benadert, in plaats van zijn houding ten opzichte van een gegeven onderwerp.
Gezichtspunt is het perspectief waaruit een verhaal verteld wordt. Verhalen geschreven in het ich-persoon gezichtspunt worden verteld door een personage binnen het verhaal. Bijvoorbeeld, Ismael, de protagonista van 'Moby Dick', is ook de verteller van de roman. De tweede-persoon stem – waarin de verteller de lezer als een personage in het verhaal benadert – wordt zelden in fictie gebruikt. Bijvoorbeeld, 'je haalt kaas uit de koelkast' is tweede-persoon stem. In de derde-persoon stem, haalt de verteller zich volledig uit het verhaal, alle personages benaderend met derde-persoon voornaamwoorden (hij, zij, het en zij). De meerderheid van fictiewerken is in dit gezichtspunt geschreven.
Personages zijn de individuen die de wereld van het verhaal bevolken. Ze zijn meestal menselijk, maar kunnen ook niet-menselijke wezens zijn, zoals gezien in genres als sciencefiction of horror. Het hoofdpersonage heet de protagonista, terwijl zijn primaire tegenstander de antagonist heet. Deze zijn doorgaans de meest uitgewerkte personages in een gegeven verhaal. Minder uitgewerkte personages worden vaak 'bijpersonages' genoemd, en, afhankelijk van de behoeften van de schrijver, kunnen ze een verscheidenheid aan functies binnen een verhaal vervullen.
Thema – soms in de omgangstaal aangeduid als 'de moreel van het verhaal' – is het algehele boodschap of idee dat een verhaal probeert over te brengen. Bijvoorbeeld, een belangrijk thema van Harper Lee's 'To Kill A Mockingbird' is het bestaan en de impact van sociale ongelijkheid. Het thema van een gegeven verhaal wordt zelden direct uitgesproken, behalve in de gevallen van fabel en allegorie. Terwijl een schrijver veel controle heeft over thematische kwesties en de manier waarop ze worden afgebeeld, is thema net zoveel een functie van de gevoeligheid van de lezer. Geen twee mensen zullen het thema van een verhaal op exact dezelfde manier begrijpen.