Sinds de eerste roman, "Het Verhaal van Genji" uit 1007 door Murasaki Shikibu, heeft het medium zich uitgebreid tot veel genres. Elk genre laat de lezer een langvormverhaal ervaren met meer diepgang dan korte verhalen kunnen bieden. Sommige romanciers combineren genres voor unieke ervaringen, anderen richten zich op één traditioneel genre.
Feministische romans belichten de kwesties waar vrouwen mee geconfronteerd zijn en illustreren dat geschiedenis meestal vanuit een mannelijk perspectief getoond wordt. Ze tonen hoe vrouwen de status quo kunnen veranderen. Onderwerpen zijn genderbias, onderdrukking, veroordeling en marteling. Bijvoorbeeld "De Vrouwenkamer" van Marilyn French behandelt de worstelingen van de hoofdpersoon als vrouw in de jaren 50, 60 en 70.
De gothische roman roept gevoelens van mysterie en vrees op. Gebruikelijke settings zijn geïsoleerde plekken zoals een verwoest huis of kasteel. Dingen in deze setting lijken onwerkelijk, waardoor personages hun geesteszondigheid in twijfel trekken. Gebeurtenissen zijn soms verstorend of gewelddadig, met personages als spooks, monsters en magiërs. Schurken kunnen extreem wrede antagonisten zijn.
Romaans die realisme gebruiken geven de lezer een beeld van het leven zoals het dagelijks is. Onderwerpen tonen alledaagse situaties van alle welvaartsklassen, etniciteiten en geslachten. Personages spreken als echte mensen, maar er is ruimte voor toespraken met een komische toon. Een alwetende verteller kan lezers inlaten op gedachten en gevoelens van personages. Endes van realistische romans proberen stabiliteit terug te brengen alsook het gevoel dat alles goed is. Edith Whartons "De Leeftijd van Onschuld" en Mark Twains "De Avonturen van Huckleberry Finn" zijn bekende voorbeelden omdat ze de kwalen en sterktes van hun tijd vertegenwoordigen in plaats van nostalgische blikken op het verleden.
De romantische roman kan veel variaties op het thema liefde behandelen. Er zijn slechts twee essentiële elementen: een liefdesverhaal waar twee mensen verliefd worden en de relatie die ontstaat, alsook een opbeurend einde dat hoop biedt voor verliefden. Settings kunnen overal liggen, van stad tot platteland, en tijdperiodes van verleden tot toekomst.
Sciencefiction-romans behandelen culturele veranderingen door wetenschappelijke en technologische vooruitgang. Door de roman kunnen schrijvers en lezers hun gevoelens over wat er in de wereld speelt en de effecten op de toekomst verwerken. Deze verhalen geven ook inzicht in wat er in wetenschap en technologie gaande is. Echte of deels nauwkeurige feiten kunnen door het verhaal lopen. Settings kunnen verschillen van huidige menselijke ervaringen en zich tot de toekomst uitstrekken.