Geleerden traceren de oorsprong van het geschreven kortverhaal naar Egypte in ongeveer 3.000 v.C., en nog verder terug als verhalen die mondeling doorgegeven worden meegeteld worden. Moderne kortverhalen zijn proza-fictiewerken die korter zijn dan romans en novelles. Verschillende basiscriteria worden gebruikt bij het beoordelen van kortverhalen.
Beoordelaars van kortverhalen onderzoeken de technische aspecten van het verhaal, een elementaire maar significante stap in het beoordelingsproces. Technische aspecten omvatten spelling, grammatica, zinsstructuur, interpunctie en mechanismen zoals het correcte gebruik van hoofdletters, cursief en afkortingen. In formele wedstrijden voor kortverhalenschrijven controleren rechters of deelnemers het maximum aantal woorden niet overschrijden. Meeste definities van kortverhalen plaatsen het maximum aantal woorden op 7.000 tot 10.000, hoewel sommige wedstrijden verhalen beperken tot slechts 2.000 tot 4.000 woorden.
Kortverhaalbeoordelaars overwegen hoeveel verbeelding en creativiteit de auteur gebruikte bij het schrijven van het kortverhaal. Ze kijken naar hoe originaal een kortverhaal is, of hoe veel het opvalt, de aandacht van de lezer trekt en nieuwe ideeën presenteert vergeleken met eerdere gepubliceerde kortverhalen. Een origineel, creatief kortverhaal is een dat de stijl en visie van de auteur op levendige wijze weerspiegelt. Zelfs als een nieuwe kortverhalenauteur geïnspireerd is door een gevestigde schrijver, moet hij toch zijn eigen originele stempel op zijn verhalen drukken.
Beoordelaars die de plot en thema's in een kortverhaal onderzoeken, overwegen factoren als of de plot overtuigend is en hoeveel het de lezer in de wereld van het verhaal trekt. Beoordelaars vragen zich ook af of ze het verhaal spannend, boeiend, ontroerend of emotioneel bewegend vinden, afhankelijk van de thema's. Kortverhalen hebben kleinere personagescasts dan de meeste romans, maar de auteur moet toch de personages en hun gedachten en acties op het papier tot leven wekken.
Auteur Joyce Carol Oates heeft aangegeven dat een van de meest significante delen bij het beoordelen van een kortverhaal is te vragen of het afsluiting bereikt, wat ze definieert als een situatie waarin, wanneer het verhaal eindigt, de aandachtige lezer begrijpt waarom het op dat moment eindigt. Zelfs als een kortverhaal weinig traditionele actie bevat, moet het einde een verandering van enige soort in het hoofpersonage signaleren, een verschuiving in bewustzijn or een verdieping van inzicht.