Schrijvers als Edgar Allan Poe en Sir Arthur Conan Doyle zijn de oorsprong van het detectieverhaal in de 19e eeuw. Detectieverhalen verschillen van andere misdaadfictie door de misdaad te presenteren als een logische puzzel. In de detectiefictiecultuur heerst een gevoel van fair play – de criminel moet vanaf het begin aanwezig zijn, en elke aanwijzing moet voor de lezer beschikbaar zijn. Een lezer kan theoretisch de mysteries oplossen voordat de detective dat doet. Naast deze rationele beloning is er meestal een emotionele beloning in het lezen over pittoreske personages.
Creëer je detective. Detectives hebben meestal een paar boeiende kenmerken die hen inzicht geven in hun werk. Ze zijn vaak excentriek. Nero Wolfe verliet nooit zijn huis en bezit tienduizend orchideeën. Sherlock Holmes speelt viool, schrijft monografieën over obscure onderwerpen en oefent schieten binnen.
Werp je misdaad uit. Er moet een schijnbaar onoverkomelijk probleem zijn, waarom het detectieproces tijd kost. Bijvoorbeeld, een moord vindt plaats in een kamer die van binnen op slot zat. Of een onschatbare juweel wordt gestolen uit een kamer vol getuigen.
Bepaal de oplossing van de misdaad – de methode waarmee het gepleegd is. Sherlock Holmes zei: "Als je het onmogelijke hebt geëlimineerd, wat er ook blijft, hoe onwaarschijnlijk ook, moet de waarheid zijn." Creëer je loophole, weet dat het denkbaar is, maar houd het voor je tot het einde van je verhaal. Het helpt om achteruit te werken: creëer de oplossing van de misdaad, maar onthul het in stadia door het verhaal heen.
Creëer je antagonist. De antagonist moet een uniek motief hebben voor het plegen van de misdaad, als het een misdaad is. Zelfs als het niet uitgesproken is, moet het motief voor de lezer beschikbaar zijn. Een detectieverhaal moet boven alles interessant zijn, en een uniek motief gaat een lange weg in de uiteindelijke payoff.
Creëer een vriend voor de detective, of iemand met wie de detective interactie heeft. Dit personage is nodig om twee redenen. Erstens, de vriend kan de excentriciteiten van je detective tonen. Tweedens, de detective kan zijn of haar methodieken aan deze persoon uitleggen. Pater Bruin legt vaak zijn filosofische redenering uit aan Flambeau, en daarmee aan de lezer. Vaak wordt dit personage de verteller, zoals in het geval van Dr. Watson bij Sherlock Holmes, of Archie Goodwin bij Nero Wolfe.
Creëer andere personages. In een detectieverhaal zijn er veel verdachten. Geef ze mogelijke motieven. Het motief helpt de detective de criminel te vinden, dus dit is even belangrijk als het creëren van de misdaadplaats. Je doel moet zijn om de lezer te laten gokken over de identiteit van de antagonist, maar het verhaal zo te presenteren dat gebeurtenissen perfect zinvol zijn bij terugblik.
Creëer aanwijzingen en alibi's. Een detective moet aanwijzingen gebruiken om zijn zaak op te lossen; een lezer moet de aanwijzingen in zijn/haar hoofd wegen tijdens het lezen. Sommige aanwijzingen zijn vruchtbaar; andere niet. Verdachten kunnen gekweten worden door alibi's, en die alibi's kunnen de detective helpen, of niet.
Schrijf je verhaal. Onthoud dat, zoals alle verhalens, een detectieverhaal een expositie, stijgende actie, climax en resolutie nodig heeft. Daarnaast heeft een detectieverhaal meestal een resolutie of denouement waarin de detective uitlegt hoe hij tot zijn oplossing kwam. Dit is een essentieel deel, want dit stelt de lezer in staat om notities te vergelijken met de detective en te zien of hij/zij het oploste.