"The Day of Doom" van Michael Wigglesworth: Amerika's Eerste Bestseller (1662)
Werkidentificatie
Volledige Titel: The Day of Doom, or, A Poetical Description of the Great and Last Judgment
Auteur: Michael Wigglesworth (1631–1705), puritaanse predikant, arts en dichter
Publicatie: 1662 (Cambridge, Massachusetts)
Historische Betekenis
- Eerste Amerikaanse "bestseller" — 1.800 exemplaren in eerste jaar (merkwaardig voor koloniale bevolking ~75.000)
- Heruitgegeven 8+ keer in 17e eeuw; uit het geheugen geleerd door generaties
- Primaire pedagogische tool in Nieuw-Engelse huizen en scholen
- Weerspiegelt puritaanse theologie: predestinatie, verkiezing, eeuwige verdamming
Inhoud & Structuur
- Vorm: 224 achtregelige strofen (balladenmaat: afwisselend jambische viervoudige/drievoudige maat)
- Narratief: Tweede Komst → Opstanding → Oordeel → Hemel/Hel
- Stem: Christus als rechter; dialoog met zondaars, hypochonders, uitgekozenen
- Theologie: Onversoepelbaar Calvinisme; geen Arminiaanse genade
Voorbeeld Strofe (Gemoderniseerd)
Stil als ze staan, verbazen ze zich allen,
Aan dit zo vreemde gezicht:
Maar als ze de trompet horen klinken,
Vult hen angst.
Achtergrond Auteur
- Harvard Klas van 1651
- Predikant te Malden, MA (1656–1705)
- Chronische ziekte beperkte predikant; schreef vanuit bed
- Schreef ook "God's Controversy with New England" (1662)
Culturele Impact
Vormde Nieuw-Engels bewustzijn voor 150+ jaar. Beïnvloedde Edwards, Hawthorne, Dickinson. Belichaamt "puritaanse verbeelding" — vrees en theologie vervoegd in volkstaalvers.