mythe is een traditioneel verhaal dat oorsprongen, natuurverschijnselen of culturele waarden verklaart, vaak met het bovennatuurlijke betrokken. Het fungeert als een cultuur's heilige handvest — niet zomaar fictie. Kernelementen
- Bovennatuurlijke wezens: Goden, halve goden, geesten, monsters, cultuurhelden.
- Symbolische taal: Metafoor, allegorie, archetypen (Held, Bedrieger, Aardmoeder, Wijze Oude Man).
- Oorsprongsverhalen (Etiologisch): Verklaren schepping (kosmogonisch), godengebortes (theogonisch), gewoontes, geografie, instellingen.
- Morele / Kosmische orde: Illustreren gevolgen van overmoed, vroomheid, gerechtigheid (Prometheus, Icarus, Narcissus, Vloedmythes).
- Archetypische patronen: Heldenreis, Neerdaaling naar Ondergang, Heilige Huwelijk, Vloed, Ontleding/Opstanding.
Kenmerkende eigenschappen
- Mondelinge traditie: Mondeling overgedragen voor schrift; varianten bestaan over vertellers/regio's.
- Heilige status: Vaak gebonden aan ritueel, godsdienst of culturele identiteit (niet "gewoon een verhaal").
- Tijdloze setting: "Er was eens," "In het begin" — mytische tijd vs. historische tijd.
- Collectieve auteurschap: Ontwikkelt communaal; geen enkele "auteur" (anders dan literaire sprookjes).
Hoofdtypes
- Kosmogonisch: Wereldschepping (Genesis, Enuma Elish, Rig Veda).
- Theogonisch: Godenoorsprongen (Hesiodus' Theogonie).
- Heroïsch: Cultuurhelden (Hercules, Gilgamesj, Cú Chulainn, Sundiata).
- Eschatologisch: Einde van de wereld (Ragnarök, Openbaring, Kali Yuga).
Mythes bieden een raamwerk voor betekenis, identiteit en de menselijke plek in de kosmos — beantwoorden "Waarom zijn dingen zo?" en "Hoe moeten we leven?"