"Tainted Love" heeft een van de meest onwaarschijnlijke oorsprongsverhalen in de muziek. Voordat het Soft Cell's 1981 synth-pop-juggernaut werd, was het een rauwe soul-ballad geschreven achter de tralies.
Ed Cobb, songwriter en producer (The Four Preps, "Dirty Water"), schreef "Tainted Love" in 1964 tijdens zijn detentie. De teksten weerspiegelden zijn spirituele reflectie en de harde realiteit van het gevangenisleven – liefde bedorven door omstandigheden, vertrouwen verraden door opsluiting. Het was een diep persoonlijke metafoor, niet het dansvloerdrama dat de meeste luisteraars aannemen.
Cobb's beschutling, Gloria Jones, nam de originele versie op in 1964 voor Uptown Records. Haar grintige, gospel-gekleurde uitvoering – denk aan Etta James meets Northern Soul – viel in de VS grotendeels onopgemerkt, maar werd een cult-favoriet in Britse Northern Soul-clubs door de jaren '70 heen. DJ's draaiden de 45 tours op all-nighters in Wigan, Blackpool en Manchester.
In 1981 transformeerde het Britse duo Soft Cell (Marc Almond, Dave Ball) het nummer. Producer Mike Thorne strippte het tot een minimalistische synth-baspuls, een metronomische drummachine, en Almond's theatrale, bijna cabaret-achtige stem. Het tempo vertraagde; de arrangering ademde. De perspectief van de tekst verschuifde: nu beeldde het een transactionele relatie tussen een priester en een sekswerker – elk onwetend van het andere's geheime leven.
De cover scoorde #1 in 17 landen, inclusief het VK, en verblief een record van 43 weken in de US Billboard Hot 100 (piekend op #8). De kille, steriele esthetiek definieerde vroege jaren '80 synth-pop en beïnvloede iedereen van Depeche Mode tot Nine Inch Nails.
Ed Cobb overleed in 1999, nooit volledig profiteerend van het nummer's massive succes (hij had de uitgeversrechten vroeg verkocht). Gloria Jones, later bekend als Marc Bolan's partner en moeder van hun zoon, zag haar originele versie endlich erkend. "Tainted Love" blijft een zeldzaam geval waar een cover niet alleen de originele evenaarde – het hercontextualiseerde het volledig, en veranderde een gevangenenkreet in een new wave-meesterwerk.