Vast metrum (of regelmatige metrum) is een consistent, herhalend patroon van beklemtoonde (sterke) en onbeklemtoonde (zwakke) lettergrepen gehandhaafd over regels of strofen. Het geeft een gedicht een voorspelbare, muzikale cadentie – als een metronoom voor taal. De studie van deze patronen heet prosodie.
Het meest beroemde vaste metrum in het Engels is jambische pentameter: vijf jamben (onbeklemtoond–beklemtoond, da-DUM) per regel, totaal tien lettergrepen. Shakespeare wieldde het met ongekende flexibiliteit.
But, soft! what light through yonder window breaks?
It is the east, and Juliet is the sun.
Scansie:
da-DUM | da-DUM | da-DUM | da-DUM | da-DUM
But soft | what light | through yon | der win | dow breaks
It is | the east | and Ju | li et | is the sun
De beklemtoonde lettergrepen – soft, light, yon, breaks, east, Ju, sun – vallen als klokwerk, toch vloeit de zin natuurlijk. Deze huwelijk van rigide patroon en organische spraak is waarom jambische pentameter de ruggengraat werd van het sonnet, het blanco vers toneelstuk, en het heroïsche couplet.