In fictie bestaan drie vertelstemmen: eerste persoon ("ik"/"wij"), tweede persoon ("jij"/"jullie") en derde persoon ("hij"/"zij"/"zij"). Binnen de derde persoon zijn er twee varianten: alwetend (omniscient) en beperkt (limited). De alwetende derde persoon kan een krachtig hulpmiddel zijn – of het verhaal schaden als het slecht wordt toegepast.
Omdat de auteur geen deel uitmaakt van het verhaal (anders dan in de eerste persoon), kan de schrijver zich volledig richten op personages, plot en omgeving. In tegenstelling tot de eerste persoon, dwingt de derde persoon lezer en schrijver niet zich te identificeren met de protagonist. Er is afstand tussen personages en lezer, waardoor de auteur zijn eigen stem kan gebruiken, waarmee de lezer zich kan identificeren en onderdompelen in het verhaal.
Omniscience is de mogelijkheid om alles te weten op elk moment: goddelijk in omvang. Deze vertelvorm laat de auteur de lezer alles zien wat er om een personage gebeurt en in elk personages hoofd, voor een compleet beeld. Alles wat de lezer ziet, is de absolute waarheid, of de personages het nu weten of niet. Ook is perspectief cruciaal: één personage kan weggluren en een expressie missen, maar de lezer ziet het en hoort de gedachten van de ander als het perspectief verschuift. Geen literair trucje nodig.
Auteurs maken vertelfouten. Beginners "vertellen" vaak in plaats van "tonen": ze vertrouwen op omniscience om alles te beschrijven in plaats van de personages het laten doen. Hierdoor verliest de lezer de interesse. Op het extreme is de "infodump": de auteur geeft alle benodigde informatie in één klap in plaats van het uit te spelen door het verhaal. Lezers zijn slechts waarnemers; eerste persoon laat ze meedoen en fouten maken, derde persoon haalt ze volledig uit het verhaal.
In dezelfde lijn als de infodump ligt de neiging van de auteur tot afweiding. Afweiding gebeurt wanneer de schrijver, om spanning te creëren of uit ego, iets bespreekt dat gerelateerd is aan het personage of de situatie maar niet de plot voortgangt. De afleiding doet niets aan de vooruitgang. Het laatste nadeel is het dubbele zwaard van omniscience zelf. Een auteur kan deze vertelvorm gebruiken om de vorm zelf, zonder informatie aan de lezer te geven. Sommige lezers ontdekken dat het weten van alles het verhaal saai maakt.