Poëzie hoeft niet noodzakelijk te voldoen aan grenzen of formaten van welke aard dan ook, hoewel het kan. Gedichten kunnen zo lang zijn als boeken, zoals "Paradise Lost," of twee regels lang, als Ezra Pound's "In a Station of the Metro." Ze hoeven niet te rijmen of een ritmestructuur of schema te volgen, of ze kunnen strikt formulematig zijn. In tegenstelling tot andere typen literatuur, is poëzie grenzenloos in zijn mogelijkheden, niet alleen qua inhoud maar ook qua vorm. Poëzie is waarschijnlijk het meest flexibele literaire genre.
Je kunt een gedicht meestal identificeren door hoe het eruitziet. Hoe simplistisch het ook klinkt, de regels kruisen niet altijd de pagina, terwijl dit bijna altijd waar is voor proza. Een gedicht kan maar één woord op een regel bevatten, of een regel volledig leeg laten. De tekst van een gedicht kan zelfs de vorm aannemen van een afbeelding die in het gedicht besproken wordt. In een concreet gedicht maakt de schrijver de tekst van het gedicht in de vorm van het onderwerp van het gedicht. Bijvoorbeeld, George Herbert's gedicht "Easter Wings" is gevormd als een paar vleugels.
Hoewel een romanauteur soms in een vloeiende, rustgevende poetische stijl schrijft, overweegt een dichter vaak de klank van elke lettergreep in haar schrijven. Dichters gebruiken vaak klankmiddelen, zoals rijm, ritme, alliteratie, onomatopee of assonantie. Dit betreft het gebruik van woorden die gelijke eindingen hebben, beginnen met dezelfde medeklinkers of dezelfde klinkers herhalen. Deze technieken beïnvloeden hoe een gedicht klinkt wanneer het hardop gelezen wordt. Ze helpen de stemming en toon van een gedicht te vestigen, daarbij bijdragend aan de algehele ervaring van een gedicht.
Gedichten kunnen zeker een plotlijn bevatten met stijgende actie die opbouwt tot een climax. Ze kunnen ook personages omvatten, zoals in "The Rime of the Ancient Mariner" van Samuel Taylor Coleridge, maar dit is geen definerend kenmerk van poëzie. Een gedicht kan zoveel of zo min materiaal dekken als mogelijk. Het kan simpelweg een enkele afbeelding of sensatie vangen, zoals in haiku-poëzie, of het kan lezen als een monoloog van iemands privés gedachten. Het kan een klaaglied of een viering zijn, of een herinnering, maar het hoeft geen verhaal te bevatten.
Romaans zijn doorgaans makkelijk te lezen. Je kunt je neerzetten en een uur of meer geabsorbeerd raken door een boek. Gedichten, aan de andere kant, vereisen meestal langzame en zorgvuldige studie om hun volle betekenis te begrijpen. De regels van een gedicht neigen ertoe complexer te zijn, meer "vol met betekenis," dan regels tekst in andere typen literatuur. Omdat veel gedichten de grammatica de wind in slaan, kan deze afwezigheid van vertrouwde structuur het nog moeilijker maken om te begrijpen. Leestekens, hoofdletters en volzinnen helpen lezers de tekst te volgen, dus hun afwezigheid kan een desoriënterend effect hebben.