'The Scarlet Letter' vertelt het verhaal van Hester Prynne, een puritaanse vrouw in 17e-eeuws Boston wiens onrechtminne met Arthur Dimmesdale, een dominee, ontroering in hun stad veroorzaakt. Hun problemen verergeren wanneer Hesters man, voor dood gehouden, terugkeert en wraak begint op de dominee. De term 'sociopolitiek' bestond nog niet toen Nathaniel Hawthorne 'The Scarlet Letter' schreef. Toch raakt de roman belangrijke sociale en politieke kwesties.
In de setting van 'The Scarlet Letter' – de Massachusetts Bay Colony – 'waren godsdienst en wet bijna identiek'. De puritaanse code informeerde de burgerwetten, waardoor zonden en misdaden synoniem werden. Als zodanig was de zonde van overspel ook een misdaad, en de straf was bijbelse in plaats van seculiere. De puritanen waren een 16e- en 17e-eeuwse sekte protestants-christenen beïnvloed door het calvinisme.
Prynne werd gestraft voor de misdaad van overspel met openbare schande. Naast het gedwongen staan op het schavot met de kaak, ontworpen 'om even effectief een middel te zijn in de bevordering van goed burgerschap, als ooit de gilotine onder de terroristen van Frankrijk', werd ze ook gedwongen een scharlaken A, voor overspel, op de borst van haar jurk te dragen tot haar dood. Deze actie werd gezien als een meer-barmhartige straf – de voorgeschreven straf, in bijbelse wet, was de dood.
toen Prynne voor het eerst aan de stad werd gepresenteerd voor haar straf, zei een van de stadsvrouwen: 'Deze vrouw heeft ons allen schande aangedaan', wat impliceert dat de daden van het individu zich weerspiegelden op de samenleving als geheel. Het terugkerende motief van de stad versus het bos illustreerde de dichotomie van individualiteit en samenleving. De stad vertegenwoordigde de orde van de beschaving, terwijl het bos een plek was waar Prynne en Dimmesdale vrij waren te handelen zoals ze wilden. Prynnes huis, aan de uiterste rand van de stad, was een symbolische tussenstop, staand aan de grenzen van beschaving en mensen-gemaakte wetten en het bos en de wetten van de natuur. Zowel Prynne als Dimmesdale bleven in de stad – Prynne omdat ze niet wilde dat de beschaving haar wegjaagde en Dimmesdale omdat hij door haar neergekneld was.
Vroeg in de roman beschreven de stadsvrouwen de magistraten als te barmhartig voor het kiezen van schande voor Prynne waar de vrouwen haar gedood zouden hebben. Over de jaren werd Prynne een figuur van kracht in de gemeenschap door haar onvermoeid werk ter steun van de armen en ziekten. Inderdaad, Prynne was een symbool van vrouwelijke passie en emotie. Dit stond in schril contrast met de stadoudsten, die 'versterkt ... door een ijzeren raamwerk van redenering' 'mannen van rang waren, op wie hun eminentie de voogdij over de openbare zeden oplegde'.