Zowel de roman als het korte verhaal vallen in dezelfde categorie prozascrift – narratief schrijven. Aangezien narratief alles is wat verteld wordt, een verhaal, wordt het duidelijk dat zowel de roman als het korte verhaal de belangrijkste narratieve elementen delen, zoals plot, personages, thema en conflict. Deze twee prozavormen delen ook dezelfde gevestigde narratieve structuur: de drie fasen van begin, midden en eind.
Sinds de 18e eeuw is de roman gegroeid tot de meest populaire literaire vorm, en op dezelfde manier als het korte verhaal, heeft het de maatschappelijke zorgen en vreezen van de meerderheid van de mensen vertegenwoordigd, zonder beperkt te zijn tot een bepaalde klasse of mensen van een specifieke achtergrond. Zowel de roman als het korte verhaal hebben altijd een sterk centraal thema, soms duidelijk uitgesproken en soms slechts geïmpliceerd, wat een breed publiek raakt en een morele boodschap overbrengt. Zonder een centraal thema verliezen beide literaire vormen hun doel.
Conflict is cruciaal voor de plot van zowel het korte verhaal als de roman. Zonder conflict is er geen kracht die de ene gebeurtenis met de volgende verbindt, geen reden waarom alles gebeurt, wat betekent geen plot, dus geen verhaal. Zowel de roman als het korte verhaal hebben conflict nodig om obstakels te creëren, de actie op te voeren en hun personages en lezers naar een climax te leiden, het keerpunt van het verhaal dat later de resolutie zal brengen.
De lengte van de roman verschilt aanzienlijk van die van het korte verhaal. Een kort verhaal zou een verhaal in minder dan 7.000 woorden moeten kunnen vertellen, terwijl een roman altijd meer dan 50.000 woorden overschrijdt en soms zelfs 100.000 woorden bereikt. Dus waar een kort verhaal in één keer gelezen kan worden, kan een roman alleen in etappes gelezen worden.
Het korte verhaal kent een veel minder complexe plot dan de roman, wat ook minder personages vereist. Meestal gaat een kort verhaal over één incident op een specifiek moment en richt het zich meer op het creëren van een bepaalde stemming en sfeer. Aan de andere kant is de roman complexer, met een keten van nauw verbonden gebeurtenissen, met meer personages en meer settings.
In langere vormen van narratieve proza, zoals de roman, beginnen verhalen met een expositie, een introductie tot de plot. Daarna worden dingen ingewikkelder naarmate de personages dieper worden en de plot zich verdikt, tot het conflict zijn climax bereikt, en er geen andere weg is dan naar een resolutie, waar problemen worden opgelost en vragen beantwoord. In het korte verhaal is de dramatische structuur anders. De meeste korte verhalen missen expositie en beginnen het verhaal vanaf het midden van het verhaal, recht door naar de kern. Vaak heeft een kort verhaal een plotselinge opening en een abrupt einde in plaats van een betekenisvolle resolutie, gerichter op het beschrijven van één gebeurtenis en het creëren van een bepaalde emotie, dan op het beantwoorden van vragen en het oplossen van problemen.