De vroegste Amerikaanse literatuur werd gedrukt in het Engels, Nederlands of Spaans; ongeveer 250 items werden gedrukt tussen 1696 en 1700. De literatuur toont de voortgang van de overwegend religieuze ideeën van de eerste pelgrims naar de nieuwe concepten van menselijke prestaties en maatschappelijke hervorming van de Verlichting, die fundamenteel waren in de ontwikkeling van de Amerikaanse identiteit en uiteindelijk leidden tot revolutie.
Vroeg koloniale literatuur concentreerde zich op aspecten van kolonisatie en interacties met de oorspronkelijke Amerikanen. Bekende auteurs zijn de Spaanse schrijver Alvar Núñez, die in 1542 "La Relación" publiceerde waarin hij zijn reis door Texas naar Mexico en de stammen waarmee hij in contact kwam, documenteerde. John Smith publiceerde ook werken over zijn avonturen in Virginia en misschien wel het bekendst zijn ontmoeting met Pocahontas.
Godsdienst was ook een veelvoorkomend thema onder vroege schrijvers. Religieuze schrijvers omvatten de Engelse puritein Edward Winslow, die aan boord van de Mayflower arriveerde en "Mourt's Relation: A Journal of the Pilgrims at Plymouth, 1622" schreef. Roger Williams, een kapelaan in de Kerk van Engeland die Providence, Rhode Island, stichtte en later een separatist werd, publiceerde werken die pleitten voor scheiding van kerk en staat. Williams had ook grote achting voor de oorspronkelijke Amerikanen, net als Thomas Morton, wiens boek "New English Canaan" (1637) de stammen en de natuurlijke omgeving beschrijft en de Nieuw-Engelse kolonisten veracht.
Naarmate de koloniën groeiden tijdens de 18e eeuw en bewogen naar een breuk met Engeland, begon meer literatuur zich te richten op het idee van een Amerikaanse identiteit. "Letters from an American Farmer," door de Franse immigrant J. Hector St. John de Crèvecoeur is centraal in deze discussie. Hij benadrukt de onzekerheden van het Amerikaanse volk toen ze een nieuwe beschaving in de wildernis bouwden en het conflict tussen vrijheid en onderdrukking dat voortkomt uit de vestiging van overheid en maatschappij.
Het revolutionaire tijdperk zag een aantal politieke geschriften. Het meest opvallend waren die van Benjamin Franklin, wiens "Poor Richard's Almanac" en "The Autobiography of Benjamin Franklin" centraal waren in de vestiging van de Amerikaanse identiteit. Zijn afkeer van het puritanisme ten gunste van het rationalisme weerspiegelt een verschuiving in de Amerikaanse maatschappij in de 18e eeuw, en zijn werk toonde ook hoe de waarden en belangen van Amerika zich onderscheiden van die van Engeland.