Literairtekstkritiek speelt een rol in wat we kunst achten en, nog belangrijker, wat we goede kunst achten. Literairtekstkritiek verwijst naar de manier waarop we de kwaliteiten van een stuk literatuur beoordelen en erop commentaar geven. Hoewel er veel soorten literaire kritiek zijn, zijn er vier hoofdideologische verschuivingen in het veld: traditionele literaire kritiek, formalisme en nieuwe kritiek, culturele studies en postmoderne kritiek. Binnen elk van deze hoofdcategorieën liggen een aantal subcategories.
De oudste vorm van literaire kritiek, traditionele kritiek genoemd, evalueert literatuur in termen van haar historische context, allusies in de tekst en invloed. Een gegeven stuk literatuur wordt geanalyseerd in termen van de biografie van de auteur, maatschappelijke impact, betrokkenheid met andere literaire klassiekers of ideeën en andere stukken literatuur door dezelfde auteur. Deze factoren extern aan de tekst helpen literaire critici de tekst te situeren binnen een bredere scope.
Formalisme is bezig met de elementen van de constructie van een stuk literatuur. Dit type kritiek evalueert een werk los van de biografie van de auteur of andere externe factoren. Het probeert literatuur te evalueren in termen van zijn literaire componenten binnen de tekst. Nieuwe kritiek scheidt ook de context van een tekst van zijn interne kenmerken. Het probeert elke historische of persoonlijke context van een werk te verwijderen en de interne kenmerken van het werk te evalueren, zoals rijm, maat, metafoor, ritme of dicte. Sommige critici trekken een scheiding tussen nieuwe kritiek en formalisme terwijl anderen betoogen dat nieuwe kritiek een vorm van formalisme is.
Omdat literatuur is uitgebreid om entertainment, advertenties, publiceren, televisie, film, computers en internet te omvatten, voelden veel academici dat een nieuw type literaire kritiek nodig was om deze moderne vormen van tekst te evalueren. Als resultaat ontwikkelden culturele studies in de jaren negentig, en het verwijst naar een studie van een tekst vanuit een bepaald cultureel perspectief. Feminisme, mediastudies, taalfilosofie, queertheorie, genderstudies en Marxisme kunnen allemaal als rijken van culturele studies beschouwd worden. Culturele studies neemt een van deze hermeneutieken, of interpretatiemodi, en gebruikt het om ideeën en technieken in een tekst te evalueren.
Postmoderne kritiek probeert de punten te evalueren waarop een systeem van woorden en betekenissen uiteenvalt. Postmodernisten, ook wel Deconstructionisten genoemd, denken dat er geen één betekenis is aan een tekst. Eerder, zijn er veel complementaire en contradictorische betekenissen en ideeën binnen een tekst, en de manier om een tekst te evalueren is om de constructies, of systemen van rangschikking, uit elkaar te halen. Met andere woorden, een tekst werkt niet als een geheel, maar bestaat uit veel delen die op unieke manieren bijdragen aan het geheel.