Hoe je stereotypering in kinderboeken herkent
Inleiding
Een stereotype is een gegeneraliseerd idee over een groep mensen, een idee of een organisatie. Een voorbeeld: "alle roodharigen hebben een korte mic", of "kinderen met bril zijn nerds". Er zijn andere, nog offensievelere stereotyperingen met betrekking tot ras, geslacht en godsdienst, die aanwezig zijn in alle vorm van entertainment, van televisie, films en literatuur – zelfs kinderliteratuur. Deze ideeën als stereotyperingen herkennen kan moeilijk zijn; de aard van een stereotype is om plausibel te lijken totdat het nader onderzocht wordt. In staat zijn om deze stereotyperingen te herkennen en erover te praten kan helpen bij een groter begrip van anderen.
Stappenplan
-
Lees het boek, let op hoe groepen mensen afgebeeld worden
Je kunt merken dat oudere boeken steeds blantanter gender, ras en godsdienst stereotyperingen hebben vergeleken met recentere boeken.
-
Stel jezelf vragen (aangepast van Mitali Perkins, School Library Journal)
- Hoe worden niet-blanke, vrouwelijke of gehandicapte personages afgebeeld? Wat is de setting en in welk tijdperk speelt het verhaal?
- Worden alle vrouwen verwacht vrouwen en moeders te zijn, alle meisjes bang voor insecten en vuile jurken? Zijn negatieve eigenschappen als jaloezie en klatschen exclusief vrouwelijk?
- Worden alle niet-blanke personages verwacht zich op een bepaalde manier te gedragen? Zijn ze automatisch de slechten of de exotische anderen? Worden niet-blanke personages uit meerdere etnische groepen samengevoegd tot één groep?
- Hoe worden gehandicapte personages afgebeeld? Als last, hulpeloos, ongemakkelijk? Beschreven op een manier die ze grotendeels afschrikwekkend of angstaanjagend maakt?
-
Onthoud: ook "positieve" stereotyperingen tellen
Bedenk hoe elk "positief" stereotype dat je tegenkomt kan ombuigen in een negatief. Beperk je vragen niet tot de bovenstaande lijst.