Bijna iedereen die literatuur of Engels heeft bestudeerd, is de term "literaire conflict" tegengekomen, gebruikt om de inhoud van een verhaal, roman, drama of narratief gedicht te beschrijven. Conflict in een literaire werk houdt niet altijd in dat mensen bijlen zwaaien of wapens afvuren, maar het verklaart of beschrijft wel de manier waarop personages interageren met elkaar, zichzelf of hun omgeving.
Zonder een of andere vorm van conflict, hoe subtiel of gering ook, is er geen verhaal en dus geen grote literatuur. Hoewel veel klassiekers niet veel actie of overtuigend conflict bevatten, geven ze toch grote betekenis aan onderdrukte conflicten, zoals in Virginia Woolfs roman "Mrs. Dalloway." Conflict bouwt een verhaal op en houdt de aandacht van de lezer vast.
Soms is het vrij makkelijk om conflict in een literaire werk te identificeren, maar dat is niet altijd het geval. Als je een roman leest over de Amerikaanse Burgeroorlog, kan het conflict de grootschalige strijd zijn tussen de Unie en de Confederatie, of het kan een enkel personages interne strijd voor persoonlijke eer zijn - zelfs als het ironisch wordt behandeld - zoals in Stephen Cranes korte klassieker "The Red Badge of Courage." Om de aard van het conflict te bepalen, kijk naar de hoofdpersonages en ontdek wat ze van zichzelf, van de wereld of van elkaar willen. Eenmaal als je de relaties en motivaties van de personages begrijpt, begrijp je het conflict (of conflicten).
Wanneer personages vechten met zichzelf, heb je intern conflict. Intern conflict bestaat uit een personage dat worstelt met persoonlijke demonen. Dit betekent niet altijd dat het personage gek of emotioneel is. Er zijn verschillende typen intern conflict. Personages kunnen worstelen met hun verleden, hun erfgoed, hun moraal, hun idealen, hun wensen, en nog veel meer. Klassieke romanauteurs als Henry James, Marcel Proust, James Joyce en Virginia Woolf hebben interne conflicten op uiterst complexe en subtiele manieren afgebeeld.
Extern conflict is meestal iets makkelijker te zien in literatuur. In tegenstelling tot intern conflict, bestaat extern conflict uit twee of meer personages of objecten in strijd. Extern conflict hoeft niet zwaarden en pistolen te omvatten. In plaats daarvan kan het Elizabeth Bennet in conflict met Mr. Darcy zijn in Jane Austens klassieke studie van manieren en misverstanden, "Trots en Vooroordeel." Sommige veelvoorkomende typen extern conflict zetten protagonisten tegen andere mensen, de samenleving in het algemeen, of de natuur (zoals in Jack Londons verhaal "To Build a Fire"). Natuurlijk zijn er veel mogelijke variaties en benaderingen.
Het bevredigende aan het lezen van fictie met goed conflict is hoe het allemaal aflopen. Lost Sherlock Holmes de mysterie op? Verslaat Beowulf de draak en redt het koninkrijk? Krijgt de verteller van "The Aspern Papers" de papieren die hij begeert? Goed conflict eindigt met wat bekend staat als de resolutie van het verhaal. Traditioneel lossen verhalen conflict op een of andere manier op, hoewel moderne schrijvers als Anton Tsjechov, James Joyce en Italo Calvino de lezer soms in de steek laten door meer conflict te introduceren of een mysterie te laten over of het conflict nu opgelost is of niet.