Modernisme was een esthetische beweging tussen 1890 en 1930, en zijn opvolger was het postmodernisme. Modernistische literaire kritiek verwierp traditionele manieren van literatuuranalyses, zoals het gebruiken van geschiedenis of de biografie van de auteur om de betekenis van een tekst te onthullen; postmodernistische kritiek ging nog verder in deze verwerping van traditie.
De primaire vorm van literaire kritiek die onder modernisten ontstaat, was het formalisme, of Nieuwe Kritiek. Postmodernistische literaire theorieën omvatten post-structuralisme en deconstructie.
"Nieuwe critici" stelden dat een tekst een betekenis bevat die begrepen kan worden los van externe factoren. Post-structuralisten geloven dat geen overkoepelende theorieën gebruikt kunnen worden om een tekst te interpreteren, terwijl deconstructionisten zoeken naar instanties waarin een zichzelf tegenspreekt.
Anhangers van de Nieuwe Kritiek geloofden dat een tekst maar één, juiste interpretatie heeft. Post-structuralisten richten zich op hoe menselijke denkssystemen uitingen zijn van macht (en zoeken voorbeelden daarvan in een tekst). Deconstructionisten vertrouwen niet op de capaciteit van taal om waarheid of betekenis over te brengen en zien in teksten veel "waarheden".
T.S. Eliot en Northrop Frye behoorden tot de critici in de traditie van de Nieuwe Kritiek. Voorbeelden van postmodernistische literaire teoreticijnen zijn Jacques Derrida en Michel Foucault.
Een "Nieuwe Criticus" zou de formele componenten van een tekst onderzoeken, zoals ritme of beelden, terwijl een postmodernist zoekt naar manieren waarop een tekst een bepaalde ideologie bevordert of maatschappelijke waarheden ondermijnt.