"Profaners" In Shakespeare: Sacrilege, Sociale Schending, En Morele Grenzen
In Shakespeare is een profaner degene die het heilige schendt — of het nu religieus, moreel of sociaal is. De term (van Latijn *profanare*: "voor de tempel zetten," d.h. het heilige als gewoon behandelen) draagt gewicht over meerdere stukken.
Belangrijkste Voorbeelden
- Romeo en Julia (1.1.82–83): Prins Escalus noemt de ruzievoerende Montagues en Capulets "profaners of this neighbour-stained steel" — hun zwaarden, bedoeld voor burgelijke verdediging, worden geschonden door particuliere wreedheid. Later noemt Romeo de families "profaners" voor het maken van hun liefde sacrileg.
- Koning Lear (4.6.130–31): Edgar (verscholen) beschrijft Goneril en Regan als "profaners" voor hun kinderlijke ongodsdienstigheid — onacht voor vader en koning schendt de goddelijke orde.
- Heinrich IV, Deel 2 (1.2.108): Falstaff noemt de Lord Chief Justice "a profane fellow" voor het handhaven van wet boven vriendschap — een komische inversie: de wetshandhaver als schender van persoonlijke loyaliteit.
- De Storm (1.2.370–71): Caliban noemt de schipbreukelingen "profaners" voor het verstoren van zijn eiland's zuiverheid — koloniale inversie: de indringers als ontheiligers.
Semantisch Bereik
- Sacrilege: Ontheiligen van heilige objecten, ruimtes, rituelen.
- Morele Overtreding: Schenden van eed, verwantschapsbanden, gastvrijheid (xenia).
- Sociale Wanorde: Omverwerpen van hiërarchie, gewoonte, legitieme gezag.
- Retorisch Wapen: Vijanden beschuldigen van ontheiliging claimt de morele hogere grond.
Shakespeare gebruikt "profaner" om het moment te markeren dat het heilige barst — of door geweld, verraad of trots. Het is een diagnose van een samenleving die zijn kompas verliest.