De roman speelt op de piek van de Jazz Age. Jazz vertegenwoordigde moderniteit, rebellie en cultuurshift – spiegelt de geest van de tijd.
Jazz onderlegt de decadenfeesten in de roman, belichaamt de hedonisme, excessive en performatieve glamour van de Roaring Twenties elite.
Als jazz improviseert Gatsby zijn identiteit, breekt conventies en streeft naar acceptatie in een starre wereld. Beide zijn innovatief, gemarginaliseerd, maar onweerstaanbaar.
Jazz – geboren in zwarte gemeenschappen – wordt geconsumeerd door witte elite. Fitzgerald critiqueert de holle samenleving die de kunst omarmt maar de scheppers afwijst.
Belangrijke scènes spelen zich af midden in jazz: Gatsby en Daisy's hereniging op een feest, de confrontatie in Plaza Hotel. De muziek onderstreept emotionele keerpunten.
Jazz in Gatsby is geen achtergrond – het is een thematische motor die karakters, kritiek en de blijvende resonantie van de roman aandrijft.