De geschiedenis van Cubaanse salsa komt uit een mengeling van Afrikaanse tromritmes en Nieuwe Wereld muziek inclusief jazz en de Spaanse gitaar van Latijnse muziek. Met wortels van de muziek die terugdateren tot de slavenhandel in Afrika, werd salsamuziek en salsadans herkend in de mid-1900s.
Volgens Salsa-in-Cuba.com, golfde een golf van Cubaanse ritme gemengd met jazmuziek in de jaren '60. Izza Sanabria, een grafisch ontwerper bij Fania studios in Cuba, koos het woord 'salsa' om de vorm van muziek te combineren en een oproep aan bands en muzikanten om de muziek 'op te pikanten'. Hoewel de dans in de jaren '60 genoemd werd, komen de oorsprongen van salsa van Afrikaanse ritmes die slaven gebruikten voor hun religieuze ceremonieën.
Mensen in de Yoruba, Congo en andere West-Afrikaanse landen creëerden ritmes om diverse goden te vereeren. Die oude ritmes werden getransporteerd naar de Nieuwe Wereld door de slavenhandel. Slaven werden gedwongen hun tromritmes in christelijke erediensten te gebruiken en het christendom als hun godsdienst aan te nemen. Ze vereerden typisch hun eigen goden onder christelijke namen om straffen te vermijden.
De tromritme en zangcompositie van de muziek is centraal voor religieuze en culturele praktijken van de Afrikanen die salsa beïnvloedden. Een muzikant zou een constant ritme spelen genaamd de clave, terwijl andere muzikanten een ander ritme speelden waardoor een polyritme ontstond. Omdat de polyritme gezien wordt als een van de essentiële componenten van salsamuziek, zijn de meest voorkomende claves van salsa dezelfde als voor andere dansen inclusief de son, de rumba en de samba.
De compositie van de muziek in de tweede helft van de 19e eeuw hing af van de locatie. De muziek in het Oosten was gefocust op 'ritmische progressie van eenvoudige akkoorden die de geïmproviseerde woorden die de clave gehoorzaamden begeleidden', terwijl de muziek uit het Westen 'meers Europees was en de instrumenten die gebruikt werden herinnerden aan die in Franse orkesten', volgens Salsa In Cuba.com
Salsadans kan een partnerdans of een solodans zijn die correspondeert met salsamuziek. Na 'salsadans' was geaccepteerd door dansers door de mid-1900s, werd het woord salsa aangekondigd op de radio. Volgens Salsa-Dance.com, 'de aller eerste keer dat het woord op de radio verscheen was een compositie van Ignacio Pineiro, gewijd aan een oude Afrikaanse man die butifarras (een worst-achtig product) verkocht in Central Road in Matanzas.'
In de jaren '50 had de dans een herhalend acht-telpatroon (twee maten van vier tellen). Salsa gebruikt over het algemeen drie stappen tijdens elke vier tellen, omdat één teller overgeslagen wordt. De gebruikt vaak gesyncopeerde percussieritmes en was in een snel tempo zoals 180 tellen per minuut. Salsa werd een 'slot' of 'spot' dans genoemd, omdat het danspaar (of solodanser) in een vast punt op de vloer danste.