Neoclassiek dans is een 20e-eeuwse dansvorm geïnspireerd op de bewegingen en esthetiek van klassiek ballet. Altijd uitgevoerd door klassiek getrainde dansers, divergeerde neoclassiek dans vanaf het begin van de klassieke choreografie en esthetiek van ballet om nieuwe werken te creëren. De choreografie, kostuums, muziek, en zelfs decors van deze nieuwe balletten verschilden van de klassieke ballettraditie.
George Balanchine wordt beschouwd als de schepper van de eerste neoclassieke balletten. Hij co-onde ook het New York City Ballet en zijn trainingsprogramma, de School of American Ballet. Vanwege de training die bij SAB geboden wordt, wordt NYCB nog steeds beschouwd als de beste plek om zijn neoclassieke werken te zien. Balanchine trainde dansers specifiek om veelzijdig te zijn. Vandaag de dag is het standaard voor dansers in compagnieën over de hele wereld om zowel neoclassieke als klassieke werken te kunnen uitvoeren. Sommige compagnieën doen puur neoclassiek werk, zoals Alonzo King's Lines Ballet in San Francisco, hoewel deze werken meestal "contemporary ballet" genoemd worden.
In tegenstelling tot traditionele "verhaalballetten," hebben veel neoclassieke werken geen narratief. Deze heten "plotloze balletten" en kwamen voort uit de wens van de choreograaf om de muziek en dans een thema of sfeer te laten creëren, om de individuele vaardigheden van de dansers te tonen en de dans de primaire focus te laten zijn, in plaats van het verhaal. Neocclassieke werken hebben minimale actering, ten gunste van het tonen van getalenteerde dansers. Deze balletten zijn doorgaans korter in duur dan volledige klassieke balletten. Tijdens een avondvoorstelling zal het publiek drie of vier neoclassieke balletten zien, in plaats van één lang ballet gesplitst in twee of drie akten, zoals "The Nutcracker," "Sleeping Beauty" of "La Sylphide."
Neoclassiek ballet kan bijna elk idee van de choreograaf incorporeren. Met een experimentele en open kunstvorm, is de choreograaf alleen gelimiteerd door zijn eigen verbeelding. Neoclassiek dans wordt uitgevoerd op pointe, blote voeten of in zachte slippers. Neoclassieke choreografie incorporeert klassieke lijnen en elementen, maar kan afwijken van de balletesthetiek om gebogen handen en voeten, contracties, gebogen ellebogen, onconventionele formaties van dansers, en groepen van veel dansers die tegelijkertijd verschillende choreografie uitvoeren, te omvatten.
Neoclassiek dans en neoclassieke muziek inspireerden elkaar. Terwijl Tchaikovsky en andere klassieke componisten beroemd zijn voor hun werk met het creëren van scores voor balletten, schokte Igor Stravinsky in de 20e eeuw de dans- en muziekwereld met zijn "Rite of Spring." Hoewel zijn werk toen controversieel was, ging hij door om veel stukken te creëren en in opdracht te krijgen die standaard repertoire voor balletpubliek werden. George Balanchine en Stravinsky waren vaak artistieke medewerkers.
Vaak dragen dansers nog steeds pointeschoenen om de lijn en esthetiek van klassiek getrainde dansers te behouden. Soms dragen dansers de klassieke toetoes, maar vaak worden dansen uitgevoerd in oefenleotards of minimalistische kostuums om de choreografie en de danserslichamen te tonen. Neoclassieke balletten zullen vaak personages omvatten zelfs als er geen narratief is. In dat geval kan het kostuum een personage oproepen. Veel kostuums wijken af van het standaard balletkostuum en creëren een unieke artistieke weergave van een toetoe om te experimenteren met lichaamsdimensies, verhouding en lijn.