Volgens de Hawaii State Society betekent "Hukilau" in het Hawaïaans touwen trekken, als in het trekken van een visnet. Deze vorm van vissen, "purse seine fishing" genoemd, is traditioneel voor de Polynesische cultuur sinds millennia. Tijdens het visfeest, wanneer iedereen in het dorp helpt de netten binnen te halen, is er een "luau" met feesten en dansen. De Hukilau is een interpretatieve dans die het trekken van de netten dramatiseert.
De Hukilau is een hula dans, die een bepaald vertelt in die interpretatieve vorm. De vier aspecten van basis hula zijn voeten, heupen, handen en gezicht. De voeten maken korte stappen, en de danser reist niet. De heupen houden ritme met de muziek. De handen vertellen het verhaal. Het gezicht vertelt de stemming van het verhaal.
De meest basale beweging in een hula is de "vamp", waarbij de handen rechts of links bewegen op hetzelfde moment dat de danser in die richting stapt. De beweging is zacht, als golven op een kalme zee.
Hula is een dans die meestal een verhaal vertelt, en er zijn veel gebaren die gemeenschappelijk zijn aan de meeste hula dansen. Hier zijn er enkele:
De Hukilau is een langzame, zachte dans, en simpel genoeg om ideaal te zijn voor het leren van de basis van hula aan kinderen.
De oude stijl van hula, "kahiko" genoemd, uitgevoerd voor het avontuur van de Westerse cultuur in Hawaï, wordt vergezeld door chant en percussie instrumenten. De Hukilau valt echter onder de categorie "auana", wat vergezeld wordt door moderne instrumenten, inclusief gitaar en ukulele. De Hukilau wordt uitgevoerd op een specifiek stuk muziek, geschreven in 1948 door Jack Owens. Het is gebaseerd op een bezoek dat hij maakte aan Laie Beach in Hawaï. De teksten kunnen gevonden worden bij de Laie Beach Retreat link hieronder.
Er zijn een aantal manieren om het verhaal van dit nummer in dans te interpreteren. Het is aan de danser om de bewegingen voor zichzelf te kiezen, volgens haar talent en vaardigheid. De instructies bij de Huladance HQ link hieronder zijn slechts één suggestie.