De meeste films zijn ontworpen om een staat van passiviteit bij hun kijkers te creëren. We kijken ze met een oog op entertainment, zelden stilstaand om te vragen wat we op het scherm zien en waarom het daar geplaatst is. Door de technieken van de filmmakers nauwkeuriger te analyseren, kunnen we nieuw inzicht krijgen in de manier waarop ze hun visies creëren, alsook de films zelf op een volledig nieuw niveau zien.
Lees over de grote creatieve stromingen in film en de technieken die de grote regisseurs in hun werk gebruikten. Hoewel een formele opleiding in filmtheorie niet strikt noodzakelijk is om filmtechnieken te analyseren, kan een beetje studeren je een goed greep geven op de basis. Bestudeer de basisbouwstenen van Hollywood-films – zoals cross-cutting en establishing shots – en kijk dan naar de manier waarop alternatieve stromingen als het Sovjet-formalisme of de Franse Nieuwe Golf ze trotseren. Bestudeer de werken van grote regisseurs als Orson Welles, Alfred Hitchcock en Stanley Kubrick, en leer hoe hun unieke filmtechnieken op het scherm gerealiseerd werden (zie bronnen).
Kijk films met een open en objectieve geest. De grootste truc om filmtechnieken te analyseren is het doorbreken van de gewoonte om een film passief op te nemen en een meer kritisch denkproces toe te passen. In de eenvoudigste termen betekent het vragen waarom: waarom worden we de specifieke beelden op het scherm getoond, welke informatie brengen ze over, wat voor beelden zijn ontworpen om die informatie over te brengen en de onderliggende thema's eronder. Dat begint met het bekijken van zowel de individuele shots als de structuur van de film als geheel, de details nauwkeurig observeren en overwegen hoe ze bijdragen aan de algehele betekenis van de film.
Onderzoek de compositie van de shots van de film en de manier waarop ze samengevoegd zijn. De formele term is 'mise en scène', en omvat de manier waarop de decors gedecoreerd zijn, de keuze van verlichting, de beweging van de acteurs en de positie van de camera. Geen van die elementen gebeurt per ongeluk: elk van hen is een zorgvuldige en bewuste keuze. Vraag jezelf welk effect ze creëren wanneer ze samen geplaatst worden en hoe dat het verhaal of de boodschap van de film versterkt.
Kijk naar de manier waarop de film samen gemonteerd is. Individuele shots worden in een specifieke volgorde geplaatst om een film zijn structuur te geven. Ze spelen ook een sleutelrol in het geven van betekenis aan de film; bijvoorbeeld een shot die onthult wie de moordenaar is, kan veel minder effectief zijn aan het begin van een scène dan aan het einde. Formalistische filmtheoretici geloven ook dat de organisatie van shots an sich betekenis draagt – dat de daad van het koppelen van één shot aan een andere een boodschap overbrengt die apart en distinct is van elk van hen afzonderlijk. Begrijpen hoe montage de betekenis beïnvloedt is vitaal om filmtechnieken te begrijpen.
Kijk naar andere films van dezelfde regisseur om te zien of je terugkerende thema's kunt herkennen. De 'auteur'-theorie, voortgebracht door de Franse Nieuwe Golf, stelt dat regisseurs (en, per uitbreiding, acteurs, scenaristen, cinematografen, enz.) terugkerende thema's en beelden in hun films gebruiken die een distinctieve stempel drukken, net zoals een auteur in zijn boeken. Door meerdere films van dezelfde regisseur te bekijken – vooral films met heel verschillende thema's of onderwerp – kun je die elementen oppikken en dieper inzicht krijgen in de creatieve visie die hij hoopt over te brengen.