Directe betrokkenheid:
* De Fellowship van de Ring:
* Gimli: Gimli, zoon van Gloin, lid van de Fellowship, was een dappere en loyale krijger die probeerde de verloren schatten van zijn volk terug te winnen. Hij vormde een sterke band met Legolas de Elf en speelde een cruciale rol in veldslagen als Helm's Deep.
* Balin: Balin leidde een compagnie dwergen die probeerden Moria terug te winnen, maar uiteindelijk faalden en omkwamen. Hij wordt genoemd in verband met de gebeurtenissen die leidden tot Gandalfs ontmoeting met de Balrog.
* De oorlog om de ring:
* De slag om Helmsdiepte: Dwergen uit de Iron Hills, onder leiding van koning Dáin Ironfoot, kwamen Rohan te hulp en vochten samen met de Rohirrim tegen de troepen van Saruman.
* De slag om Minas Tirith: Dwergen uit de Iron Hills sloten zich ook aan bij de strijd tegen het leger van Sauron en droegen aanzienlijk bij aan de overwinning.
* Het beleg van Gondor: De Dwergen van Erebor, onder leiding van Dáin, vochten tijdens het beleg ook dapper tegen de troepen van Sauron.
Indirecte impact:
* De mijnen van Moria: De erfenis van de Dwergen en het lot van hun oude koninkrijk in Moria hadden een grote invloed op de gebeurtenissen in het verhaal. De mijnen werden een gevaarlijke plek die werd bewoond door orcs en de Balrog, waardoor het een bedreiging vormde voor de Fellowship en het lot van Gandalf beïnvloedde.
* De ene ring: De Dwergen werden, net als de Elfen en Mannen, getroffen door de corruptie van de Ring. Durin's Bane, een Balrog, werd tot waanzin gedreven door de invloed van de Ring en vernietigde uiteindelijk Moria.
* De glinsterende grotten van Aglarond: De verloren schat van de Dwergen, waaronder de schat van de schat van Smaug, was een belangrijke factor in de gebeurtenissen in The Hobbit, die het toneel vormden voor The Lord of the Rings.
Algehele betekenis:
Hoewel ze niet zo prominent aanwezig waren als sommige andere rassen in het verhaal, speelden de dwergen een belangrijke rol in Lord of the Rings. Hun kracht, moed en loyaliteit waren essentieel voor de overwinning op Sauron, en hun geschiedenis en lot waren verweven met de gebeurtenissen uit het Derde Tijdperk. Hun aanwezigheid voegde ook een rijk element van diversiteit en mythologie toe aan Tolkiens wereld.