Het tegenovergestelde van utopia hangt af van welke dimensie je omkeert:
Samenleving van lijding, onderdrukking, controle, milieuverwoesting. 1984, Brave New World, The Handmaid's Tale. Directe inversie: slechte plaats vs. goede plaats.
Utopia = perfecte orde. Chaos = geen orde, onvoorspelbaarheid, geen systemen. Niet "slecht" maar "onstructurered."
Utopia = onmogelijk ideaal. Realiteit = gefaald, rommelig, daadwerkelijke wereld. "Utopia is nergens; realiteit is hier."
Poging tot utopia die dystopia wordt door eigen logica. De weg naar de hel bestort met goeie intenties. We (Zamyatin), The Giver.
Echte ruimtes die "anders" zijn — begraafplaatsen, gevangenen, tuinen, schepen, musea. Niet tegenovergestelde, maar counter-sites.
Dystopia is de standaard literaire tegenovergestelde. Realiteit is de pragmatische tegenovergestelde. Anti-utopia is de dialectische tegenovergestelde. Kies je as.