De muzikale wereld waarin J.S. Bach leefde en lesgaf was heel anders dan de onze. Vandaag de dag trainen muzikanten vaak om of componist of uitvoerder te worden, maar muzikanten in Bachs tijd maakten niet veel onderscheid tussen de twee. Als leraar instrukteerde J.S. Bach zijn leerlingen in elk aspect van muziekonderwijs inclusief componeren, uitvoeren en improviseren.
Uit Bachs eerste biograaf, Johann Nikolaus Forkel, weten we dat Bach zijn leerlingen altijd begon met vierstemmige genummerde bas-oefeningen. Genummerde bas is een stenografische methode van muzikale notatie waar de basnoot gegeven is en de leerling de bovenstemmen moet realiseren. Aanvankelijk leverde Bach de baslijnen en vulde de leerling de alt- en tenorstemmen in. Uiteindelijk moesten Bachs leerlingen hun eigen baslijnen schrijven en alle overige stemmen toevoegen. Meest van alles wilde Bach dat elke afzonderlijke stem die gebruikt werd, een complete melodie op zich was.
Bach stelde twee notenboekjes samen, die vandaag als één gepubliceerd worden, voor zijn vrouw Anna Magdalena. Omdat beide notenboekjes gerangschikt zijn op moeilijkheidsgraad, kunnen wetenschappers een idee krijgen van hoe Bach zijn toetsenleerlingen instrukteerde. Het eerste deel van het notenboek is gewijd aan eenvoudige toetsenstukken en genummerde bas-oefeningen en Bachs eigen composities staan later in het notenboek. Het notenboek was een gezinsinspanning; de muziek is gekopieerd in zijn eigen hand, die van zijn vrouw, en die van twee van zijn kinderen, Carl Philipp Emanuel en Johann Christian.
Bach schreef vijftien twee-stemmige en vijftien drie-stemmige composities getiteld Inventies. Bach gebruikt het woord "inventie" om een muzikaal thema te beschrijven dat de basis kan zijn voor een hele compositie. Het doel van de Inventies was de leerling een zangstijl van toetsenspel te leren en hem ook kennis van compositie te laten verwerven door voorbeeld; zoals Bach schreef: "voor alles aankomend op een cantabile manier van spelen, al het verwervend een sterke voorproef van compositie." Volgens Bachs leerling, Heinrich Nicolaus Gerber, begon Bach hem met de Inventies en bewoog geleidelijk naar zijn meer gevorderde composities zoals het "Wohltemperierte Klavier."
Nadat een leerling de eenvoudigere stukken bevredigend had gemasterd, zoals de Inventies, gaf Bach zijn leerling toetsensuites. Bach schreef twee reeksen composities getiteld suites, de "Franse Suites" en "Engelse Suites." Elke suite bestaat primair uit 4-6 dansbewegingen zoals de allemande, sarabande, gigue en menuet. Omdat de "Franse Suites" de minder complexe van de twee zijn, zou Bach waarschijnlijk zijn leerlingen bewegingen uit die toewijzen voordat hij overging tot de "Engelse Suites."
Bach componeerde twee reeksen preludes en fugues voor zijn leerlingen. Een fuga is een imitatieve soort compositie en Bach wordt algemeen geaccepteerd als de grootste meester van dit type compositie. Een fuga begint met een onderwerp, wat een enkele melodische lijn is. Nadat de melodische lijn in zijn geheel "gesteld" is, treedt een tweede melodische lijn in terwijl de oorspronkelijke melodische lijn een kwart hoger in toonhoogte herhaald wordt. Volgens Heinrich Nicolaus Gerber, gaf Bach zijn leerlingen alleen selecties uit het "Wohltemperierte Klavier" nadat ze veel van de Inventies en suite-bewegingen gemasterd hadden.