Klassiek componist Beethoven en heavy metal band Black Sabbath klinken werelden uit elkaar, maar beiden gebruikten gemeenschappelijke elementen als melodie en dynamiek om gestructureerde muziekstukken te creëren. Muziek is een amalgama van veel elementen die samen een cohesive geheel vormen. De manipulatie van deze elementen op verschillende manieren resulteert in muziekstijlen die zo verschillend lijken als jazz en hip-hop.
Tempo is de snelheid van een muziekstuk. Tempo speelt een belangrijke rol in de algehele sfeer van een nummer, wat de vloei van melodieën, phrasering en ritme beïnvloedt. Een nummer met een heel hoog tempo beperkt de complexiteit van een drumdeel. Verschillende tempo's passen beter bij verschillende muziekstijlen. Langzame ballades als Elton John's "Candle in the Wind" en Whitney Houston's "Greatest Love of All" zouden niet hetzelfde effect hebben met zeer hoge tempo's. Trash metal bands daarentegen vertrouwen op hoge tempo's voor de agressieve aard van hun muziek.
Een melodie is een reeks noten die in toonhoogte en duur veranderen om een geünificeerd geheel te vormen. In een popsong is de melodie het meest prominente deel van de muziek, de aanstekelijke hook die in de hoofd van de luisteraar blijft hangen. Melodie speelt verschillende rollen in verschillende genres. In veel volksliederen is de melodie statisch, met meer nadruk op de tekst dan op een aanstekelijke toon. In funkmuziek is de melodie ondergeschikt aan het ritme en de groove. Klassieke muziek daarentegen kenmerkt zich vaak door zeer complexe melodieën.
Het ritme in een muziekstuk is de timing en afstanden tussen gespelde noten. In jazzziek is het ritme vaak gesyncopeerd, wat betekent dat de nadruk op de off-beat ligt, wat de muziek een "swing" gevoel geeft. In tegenstelling tot tempo, dat meestal consistent blijft tijdens een stuk, verandert ritme vaak tussen verschillende delen van een nummer. Een veelvoorkomende ritmeverandering in een pop- of rocksong is het schakelen naar half-time in de refrein om het deel een groter gevoel te geven. Veel van reggae's klank berust op zijn unieke one-drop ritme.
Dynamiek zijn veranderingen in intensiteit en volume doorheen een muziekstuk. Dynamiek speelt een belangrijke rol in het voortbewegen van een stuk terwijl de luisteraar geïnteresseerd blijft. In pop, hip-hop en rockmuziek voegen muzikanten vaak extra instrumentatie en harmonieën toe in het refrein om de belangrijkheid van het deel te benadrukken en energie te creëren. Een klassiek stuk of een heavy metal nummer kan vele keren in dynamiek veranderen doorheen een stuk, afwisselend tussen momenten van spanning en ontspanning.