Andrea Amati (ca. 1505–1577) vond de viool niet uit — maar hij deed iets zeldzamer: hij standaardiseerde het. In zijn Cremonese werkplaats samenkamen de viool's vorm, verhoudingen, en bouwmethodes in de sjabloon die Stradivari, Guarneri, en 500 jaar makers zouden volgen.
Gebogen snaren bestonden eeuwenlang: rebec, viel, lira da braccio. Rond 1530 verschijnen vioolvormige instrumenten in schilderijen (Gaetano Ferrari's "Madonna of the Orange Tree," jaren '30). Amati's bijdrage was niet het idee — het was het systeem.
1560: Charles IX van Frankrijk bestelt 38 instrumenten (24 violen, 6 altviolen, 8 cello's) voor zijn hoforkest. De overlevende "Charles IX" set (Ashmolean, Smithsonian, Cremona) bewijst dat Amati consistente excellentie op volume kon leveren — wat geen voorganger haalde.
Amati's geboortejaar is geschat (~1505); zijn leeftijd tijdens de 1560 opdracht (~55) is afgeleid. Wat zeker is: in de jaren '60 definieerde zijn werkplaats de viool. Zonen Antonio en Girolamo vervolgden; kleinzoon Nicolo leerde Antonio Stradivari.
Elke moderne viool — $100 fabriek tot $20M Strad — stamt af van Amati's ontwerpbeslissingen. Hij vond de viool niet uit. Hij maakte het fabriceerbaar, leerbaar, en onsterfelijk. Dat is een ander soort genialiteit.