Barok‑instrumenten Gids: Strijkers, Houtblazers, Koper, Percussie Per Familie
De Barokperiode (ca. 1600–1750) gebruikte instrumenten die in constructie en klankkleur verschillen van hun moderne tegenhangers. Hieronder een gecategoriseerde lijst met periode‑specifieke details.
Strijkers (Darm snaren, lagere spanning, barokbogen)
- Viool / Altviool / Cello: Geen kinsteun, korter vingerbord, vlakker brug
- Violone / Barok contrabas: 4–5 snaren, bunden optioneel, gespeeld da gamba of da braccio
- Viola da gamba familie: Discant, tenor, bas gamba's – gebund, 6–7 snaren, onderhandse boging
- Cembalo: Geprikkeld door veren, dubbel manueel gebruikelijk, geen dynamische variatie door aanraking
- Baroktrompet: Natureel (zonder ventielen), clarino‑register‑specialisatie
- Barokgitaar: 5 koorden (9–10 snaren), re‑entrant stemming
- Luit / Theorbo / Erzluit: Uitgebreide bas‑koorden voor continuo
Houtblazers
- Barokfluit (traverso): Conische boor, één klep (Dis), zoet maar oneffen intonatie
- Barokhobo: Twee kleppen, wijdere boor, riet anders geschraapt
- Barokfagot (dulcian / fagott): Minder kleppen, warmere toon
- Blokfluit: Nog steeds standaard in vroege Barok; sopranino tot grootbas
- Chalumeau: Enkelriet‑voorloper van klarinet (zeldzaam na 1720)
Koper
- Naturele trompet: Geen ventielen; harmonischen 8–20 gebruikt voor melodieën
- Naturele hoorn: Hand‑stop‑techniek voor chromatische toonhoogtes
- Sakbut: Vroegere baster, smaller boor, zachtere articulatie
- Zink (cornett): Houten, leer‑bekleed, vingergaten, trompetmondstuk
Percussie & Continuo
- Pauken: Gepaarde, kalfsvelden, handgestemd, geen pedalen
- Barok snare / veldtrommel: Touw‑spanning, darm snaren
- Continuo‑sectie: Cembalo, viola da gamba/cello, fagot, theorbo – realiseert genummerde bas
Let op: De klarinet (uitgevonden ~1700) was niet standaard tot late Barok/vroege Klassiek. Moderne orkesten substitueren vaak moderne instrumenten; historisch geïnformeerde uitvoering (HIP) gebruikt periodenbogen, darm snaren en A=415 Hz stemming.