Jam sessions zijn meestal informele oefensessies. Meestal wordt weinig tot geen echte voorbereiding gedaan. Deze sessies worden voornamelijk gebruikt door muzikanten om te improviseren of nieuw materiaal te ontwikkelen. Meeste bands gebruiken deze oefeningen niet om materiaal voor live optredens te perfectioneren.
Jam sessions, oefensessies en soortgelijke termen worden vaak door elkaar gebruikt ondanks significant verschillende betekenissen. Omdat iemand 'jam session' zegt, betekent niet dat dat precies wat ze bedoelen. Controleer of je niet voorbereid hoeft te zijn of nummers te leren. Normaal is dat niet nodig voor een jam session, maar het is niet ongebruikelijk dat iemand de term gebruikt voor een oefensessie. Oefensessies richten zich op het verfijnen van bekende nummers, en zijn onproductief als mensen er zonder kennis van de nummers instappen.
Aan het begin van de jam session is het goed om te starten met simpelere akkoordvoortgangen en ritmes. Het helpt de betrokken muzikanten in dezelfde groove te komen. Dit voorkomt dat iemand uit balans raakt wanneer complexere muzikale elementen worden gebruikt. Rechtop achtste-noot ritmes zijn een goed startpunt voor de meeste jam sessions. Melodiespelers (leadgitaristen) kunnen iets complexer beginnen.
Nieuw materiaal schrijven is een veelvoorkomend doel. Deze sessies kunnen een goede manier zijn om riffs te schrijven die anders niet zo voor de hand liggen. Heb altijd iets bij de hand om goede ideeën vast te leggen. High-tech: laptop met programma's als Guitar Pro of Power Tab voor notatie. Potlood en papier is meer dan voldoende. Veel muzikanten nemen hun oefeningen en jam sessions op. Dit is makkelijk, maar uiteindelijk veel tijdrovender en verspillend. Wie deze methode gebruikt, besteedt enorm veel tijd aan het zoeken naar specifieke passages op de opname, en moet daarna uitvinden hoe de partij gespeeld werd. Vaak vereist dit herhaaldelijk luisteren. De kleine extra moeite om goede riffs op te schrijven bespaart al die ellende.