Lang haar, enorme amps en Ozzy Osbourne die afbijt van een vleermuis. Deze beelden, en anderen als die, zijn wat velen in gedachten roept als ze aan heavy metal denken, een oorverdovend subgenre van rockmuziek dat vorm kreeg in de late jaren 1960 en vroege jaren 1970. In de jaren 1980 waren er letterlijk honderden metalbands, en over de loop van het decennium hadden zich verschillende distincte subgenres van metal gevormd.
Geprezen door AllMusic.com's Eduardo Rivadavia als 'de belangrijkste ontwikkeling in de geschiedenis van heavy metal', was de NWOBHM een kortstondige explosie van jonge Britse metal-acts die metal sneller en scherper maakten door punkrockinvloeden te incorporeren, terwijl ze de instrumentale complexiteit en hoge vocals behielden die een metal-handtekening werd.
Opvallende NWOBHM-acts omvatten Def Leppard, die later multi-platinum succes bereikten; Diamond Head, een sleutelinvloed op Metallica onder anderen; en Iron Maiden, een van metal's langstlopende en geprezen groepen.
Thrash breidde uit op het sjabloon van de NWOBHM, met snelle, gehakte gitaarriffs met langere, complexere arrangementen. Vroege hotbeds omvatten Californië's Bay Area en New York City, hoewel binnen een paar jaar distincte regionale scènes wereldwijd ontstonden.
De enorm populaire Metallica was de eerste thrashband die een serieuze commerciële doorbraak maakte, maar gelijkenissen zoals de agressievere Slayer, de punk en hiphop-beïnvloede Anthrax, en Duitse iconen Kreator maakten hun eigen merken.
Glam of hair metal was het meest commercieel levensvatbare subgenre van de tijd, en ook het meest gehaat door hardcore metalheads. Glam behield metal's volume en flitsende gitaarsolo's, maar incorporeerde popmelodieën en een zwaar geschminkte, androgyn visuele afbeelding. Vroeger scherpe groepen als Mötley Crüe en Scorpions namen een meer toegankelijke glam-look en -geluid aan voor wild succes, terwijl opkomers als Bon Jovi en Poison miljonairs pop-idols werden.
Doom metal bands werden aangetrokken tot de reuzachtige langzaamheid van klassieke Black Sabbath, creërend een subgenre genoteerd voor zware, roerende gitaarriffs, wanhoopgezinde teksten en een sfeer van drukkende somberheid. Hoewel het subgenre nooit veel platen verkocht, behouden bands zoals Trouble, Saint Vitus en Witchfinder General een cultvolging.
Death metal ontstond als de logische conclusie van thrash's innovaties, met nog snellere gitaarriffs en acrobatische drumming, schokkende bloedige teksten en vaak onbegrijpgroeiende gegroeiide vocals. Hoewel death metal verrassende populariteit zou bereiken in de vroege jaren 1990, zouden het jaren duren voordat invloedrijke bands als Death, Autopsy en Morbid Angel de onbekendheid ontkwamen.