De klassieke tijdsperk beslaat ruwweg 80 jaar in de muziekgeschiedenis tijdens de 18e en 19e eeuw en wordt vaak geassocieerd met de Verlichting (Age of Reason). Het wordt gekenmerkt door een terugkeer naar symmetrie en eenvoud, niet alleen in muziek maar ook in architectuur en beeldende kunst. De uitgraving van Pompeï begon in 1748, en de herontdekking van oude kunstvormen werd een sjabloon voor de esthetiek van de tijd. De bekendste componisten uit de klassieke periode zijn Mozart, Beethoven en Haydn.
Muziek uit de klassieke tijd wordt gekenmerkt door relatief korte zinnen van ongeveer vier maten elk en een algehele gevoel van balans. Textuur, harmonie en melodie zijn een stuk eenvoudiger dan in de voorafgaande barokperiode. De klassieke textuur is voornamelijk homofonisch – een enkele melodielijn met begeleiding – in tegenstelling tot de meerlagige polyphone textuur van veel barokcomposities.
De sonatavorm ontstond in de klassieke periode en werd strikt gevolgd door de meerderheid van componisten uit deze tijd. Het bestaat uit drie duidelijk gedefinieerde secties: de expositie (en introductie), de doorwerkingssectie (een contrasterende sectie in een andere maar verwante toonsoort) en de recapitulatie (een terugkeer naar het introductiemateriaal, terug naar de oorspronkelijke toonsoort). Het werd toegepast op de eerste delen van sonata's, symfonieën en concerten, en ook voor operavoorspelen, die altijd instrumentale composities waren.
De klassieke tijd zag veel meer nadruk op instrumentale genres dan eerdere periodes. Twee prominente nieuwe genres die ontstonden waren de symfonie en het strijk kwartet. Beide genres zijn doorgaans vier delen lang en volgen dezelfde vorm: een snelle eerste deel in sonatavorm, een langzaam tweede deel, een derde deel in menuetvorm en een snel finales deel in sonata-rondovorm. Joseph Haydn wordt vaak de vader van beide genres genoemd.
De klavecimbel, die de barokperiode domineerde als toetseninstrument, werd overschaduwd door de robuustere en dynamisch diverse fortepiano. Er bestaat een enorm repertoire voor fortepiano, vooral in de vorm van sonata's en concerten van alle drie grote klassieke componisten. De moderne vleugel nam het einde van de klassieke tijd over van de fortepiano. Het profitteerde van een groter bereik en pedalen voor sustaineren en dempen van het geluid. Houtblaasinstrumenten werden ook verfijnd, met name de klarinet. Dit nieuwe instrument werd in de kijker gezet door Mozart, die een beroemd klarinetconcert schreef en het instrument vaak in zijn orchestratie gebruikte.