Mariachi is wellicht de meest wijd herkende stijl van Mexicaanse muziek. Frequent gehoord op bruiloften, verjaardagen en andere overgangsrituelen, is mariachi al honderden jaar een onuitwisbaar deel van de Mexicaanse cultuur. De invloed ervan kan gehoord worden in alles van Mexicaans orkestmuziek tot alternatieve rock en pop. Men zegt vaak dat Mariachi de ziel van Mexico en zijn volk evoceert, hun passies, smarten en overwinningen.
Hoewel mariachi wijdverspreid is doorheen Mexico en de Amerikaanse Zuidwest, wordt de westerse staat Jalisco in Mexico beschouwd als de geboorteplaats van de muziek. Mariachi ontwikkelde zich oorspronkelijk uit de Spaanse muzikaal theaterbands populair tijdens de koloniale era. Door het mengen van Spaanse, inheemse folkloristische en zelfs Afrikaanse instrumenten en muzikale tradities, bloeide mariachi uit tot een stijl op zich. Mariachi-groepen bestonden typisch uit ronddolende muzikanten zonder formele muziekonderwijs die het land per paard of te voet afreisden. De exacte oorsprong van het woord "mariachi" is onbekend, maar een theorie suggereert dat het komt van het inheemse woord om het specifieke hout te beschrijven dat gebruikt werd in het maken van dansplatforms in Mexicaanse dorpen.
Hoewel de instrumentatie door de jaren heen veranderd is volgens de populaire smaak, bestaat een standaard Mariachi-band vandaag uit de volgende instrumenten: ten minste drie vioollen, twee trompetten, gitaar, vihuela (een hoog-getoonde gitaar met een ronde rug), guitarrón (een laag-getoonde gitaar die de basregister vult) en een Mexicaanse harp. Mariachi-bands dragen typisch hoogversierte uniformen die strakke broeken en korte jassen met conchos (grote zilveren pailletjes) en kwasten bevatten. Ze dragen bijna altijd een Mexicaanse sombrero, strikdas en leerlaarzen, die allemaal de traditie van de charro (Mexicaanse ruiter) volgen.
Mariachi-nummers komen in tientallen vorm die verschillen in tempo, gevoel, tekens en zelfs oorsprong. Bolero's, met hun 4/4 maatsoort, romantische tekens en relatief complexe akkoordstructuren, zijn populair onder mariachi-bands. De ranchera lento is een langzamere soort nummer gespeeld door mariachi-bands en is aanzienlijk meer emotioneel en expressief. Paso dobles zijn oorspronkelijk uit Spanje en hebben snelle, meer agressieve tempo's die een traditionele Spaanse stierengevecht lijken te evoeren. Er zijn tientallen andere mariachi-liedvormen die ontwikkeld zijn uit verschillende regionale tradities.
De populariteit van mariachi ontplofte echt na de Mexicaanse Revolutie van 1910, hoewel de muziek al eeuwenlang vereerd was vóór de oorlog. Mexicanen toonden op dit moment een golf van nationalisme, en mariachi werd de meest patriotisme muzikale expressie van het land. Naarmate meer Mexicaanse muzikanten begonnen te studeren en muziek te lezen, was mariachi niet langer de amateuristische regionale volksmuziek die het ooit was. Legendarische figuren als Rubén Fuentes en Pedro Infante leidden een beweging van getalenteerde mariachi-zangers die het genre definieerden en hielpen mariachi zijn plek te verdienen onder de belangrijkste muzikale tradities in Amerika.
Mariachi is gegroeid en uitgebreid over de afgelopen honderd jaar en blijft een vitale kracht in Mexicaanse muziek. Een traditioneel puur mannelijk genre, omvatten veel mariachi-bands vandaag vrouwen ook. De muziek wordt in scholen door het land heen geleerd en is prominent in de Amerikaanse zuidwest. Belangrijke Mexicaanse rockbands als Café Tacuba incorporeren vaak de iconische klank van mariachi in hun muziek.