Stravinskys primitieve periode: Ritme als drijvende kracht
Het kenmerk van Igor Stravinskys primitieve periode (ruwweg 1910–1920) is de revolutionaire nadruk op ritme als primair structureel en expressief element.
Belangrijke werken
- The Rite of Spring (1913) — Polyrhythmische lagen, asymmetrische maten, verschuivende nadrukken, percussieve orchestratie
- Les Noces (1923) — Ritualistische ostinati, mechanische herhaling, koorzang over piano/percurssie
Ritmische innovaties
- Ostinato als architectuur — Herhalende cellen vervangen thematische ontwikkeling
- Metrische verplaatsing — Accenten vallen "verkeerd", creëren permanente onstabielheid
- Polymeter — Gelijktijdige conflicterende tijdssignaturen
- Ritme = melodie — Toonhoogte dient ritme, niet omgekeerd
Impact
Deze ritmische radicaliteit schokte 1913 Parijs (de beroemde ruzie) en herschreef 20e-eeuwse muziek's DNA. Componisten van Bartók tot Reich tot moderne filmscore-schrijvers erven Stravinskys inzicht: ritme kan het hele expressieve gewicht van een werk dragen.