Igor Stravinsky's Vier Stijlrevoluties
Geen componist hervond hun taal zo radicaal – of zo vaak – als Igor Stravinsky (1882–1971). Zes decennia, vier verschillende periodes, elk een verwerping van de vorige.
1. Russische Periode (ca. 1907–1913): Volksvuur
Kleurrijke instrumentatie, volksmotieven, ritmische brutaliteit.
- The Firebird (1910) — Doorbraak; Rimsky-Korsakov-leerling wordt meester
- Petrushka (1911) — Poppendrama; bitonaliteit, Petrushka-akoord (C + F#)
- The Rite of Spring (1913) — Rel bij première; polyritme, dissonantie, oerritueel
2. Neoklassieke Periode (ca. 1920–1954): Orde Na Chaos
Helderheid, Barok/Klassieke vormen, emotionele rust.
- Pulcinella (1920) — Pergolesi-arrangementen; ballet met commedia dell'arte
- Concerto for Piano & Winds (1924) — Bach-trifft-jazz; droge wijsheid
- Oedipus Rex (1927) — Opera-oratorium; Latijnse tekst; standbeeldachtig
- Symphony of Psalms (1930) — Koor-symfonie; geen violen/altviolen; Russisch-orthodoxe zwaarte
3. Seriële/Twaalftoon Periode (ca. 1954–1968): De Late Bekeerling
Schoenberg's methode adopteren in zijn 70-ers – met Stravinskiaanse rigiditeit.
- Agon (1957) — Ballet voor Balanchine; seriëel maar dansbaar
- Threni (1958) — Klaagliederen; strikte 12-toon; vocale kwartetten
- The Flood (1962) — TV-opera; bijbelse; gecomprimeerd
4. Late/Experimenteel (ca. 1960s–1971): Sacrale Minimalisme
Sparende texturen, religieuze teksten, essentiële gebaren.
- Requiem Canticles (1966) — Mini-requiem; 12 minuten; laatste meesterwerk
- The Owl and the Pussycat (1966) — Lear-nonsense-gedicht; gril als devotie
De Constante
Elke periode draagt Stravinsky's vingerafdrukken: ritmische precisie, objectief vakmanschap, nul sentimentaliteit. Hij "vond zijn stem" niet – hij bouwde er elke decennium een nieuwe, en ging verder.