In 1798, op 28-jarige leeftijd, merkte Ludwig van Beethoven voor het eerst tinnitus en hoogfrequent gehoorverlies op – het begin van een progressieve doofheid die zijn leven en kunst zou herschikken. De waarschijnlijke oorzaak: otosclerose of auto-immuunbinnenoorziekte (moderne retrospectieve diagnoses variëren).
Beethoven verhulde de aandoening jarenlang, vreesend professionele ruïne. Hij trok zich sociaal terug, gebruikte gespreksboekjes, en giet zijn angst in de Heiligenstädter Testament (1802) – een brief aan zijn broers waarin hij zijn vastberadenheid verkondigde om voor kunst te leven ondanks de "zegel" op zijn oren.
De crisis katalyseerde zijn "Heroïsche" periode (ca. 1803–1812): Eroica-symfonie, Waldstein- en Appassionata-sonates, Fidelio, de Razumovsky-kwartetten. In 1814 was hij functioneel doof; toch transcenderen de late werken (Missa Solemnis, Nerde Symfonie, late kwartetten) de fysieke beperking volledig.
Beethoven's doofheid dempte hem niet – het dwing een interne auditieve verbeelding van supermenselijke precisie af. De muziek die we vereeren als "heroïsch" is deels het geluid van een componist die weigerde zijn lichaam zijn geest te laten dicteren.