Theatercritici bestaan al eeuwen en schrijven recensies die verschijnen in kranten, tijdschriften en op websites wereldwijd. De invloed van een theatercriticus kan verstrekkend zijn: negatieve recensies kunnen ticketverkoop schaden, positieve helpen. De functieomschrijving is eenvoudig, hoewel parameters (zoals salaris) variëren per werkgever.
Een theatercriticus schrijft een recensie van een stuk of musical voor publicatie. Recensies helpen potentiële bezoekers beslissen of ze tijd en geld willen besteden. Een criticus moet alle aspecten in ogenschouw nemen: acteren, verlichting, productieontwerp, theatertechnieken, algehele sfeer, en de kernvraag beantwoorden: Is het de moeite waard te zien? Sommige critici gebruiken een scoringsysteem, vaak met "sterren" om positief/negatief aan te duiden.
Een theatercriticus moet openstaand zijn tegenover producties en zowel goed als slecht analyseren, zonder één aspect te benadrukken tenzij het een glarend element is (bijv. een slechte acteur die een hele productie tenietdoet). Critici moeten brede en diepe kennis van theater hebben om geïnformeerde, ondersteunde meningen te geven. Recensies moeten kort genoeg om interessant te zijn, maar lang genoeg om de productie adequaat te dekken. Meestal 300-500 woorden.
Theatercritici verdienen een salaris of vergoeding. Gevestigde critici bij grote publicaties (The New York Times, Variety) krijgen meestal jaarsalaris en moeten de meeste grote producties recenseren. Andere critici zijn freelancers en krijgen vergoeding per recensie. Betaling kan afhangen van lengte, plaatsing in publicatie, of belang van de productie.
Theatercritici moeten producties vaak direct na première zien, want veel publicaties concurreren om de eerste recensie te printen (na weken/maanden is een recensie nutteloos). Critici moeten strikte deadlines halen. Veel krijgen opening-night tickets via hun werkgever.
Theatercritici moeten zelf kritiek kunnen verwerken, afhankelijk van hun meningen. Er zijn altijd mensen die oneens zijn (en soms heel fel) met een criticus' visie. De criticus moet bereid zijn kritiek van tegenovergestelde standpunten te ontvangen.
Modern context: Naast traditionele printmedia zijn er nu invloedrijke online critici, bloggers, podcasters, YouTube-kanaals (bijv. BroadwayWorld, TheaterMania, New York Theater Guide). Social media geeft direct publiekfeedback. De kern van het vak - geïnformeerde, eerlijke, welgeformuleerde analyse - blijft onverminderd relevant.