Samenvatting Van Ben Jonson's 'Every Man in His Humour' (1598)
Comedy of Humours
Every Man in His Humour (1598), uitgevoerd door de Lord Chamberlain's Men in het Curtain Theatre, is een seminale "comedy of humours." Elk personage wordt gedomineerd door een van de vier lichaamsvloeistoffen (humours) die naar geloof het temperament regelden:
- Bloed (Sanguïnisch): Vrolijk, liefdevol
- Slijm (Flegmatisch): Kalm, traag
- Gele gals (Cholerisch): Jaloers, ambitieus
- Zwarte gals (Melancholisch): Verdrietig, introspectief
Belangrijke Personages
- Kitely: Jaloerse koopman geobsedeerd met vrouwelijk getrouwheid; komische figuur van bezittende angst.
- Bobadill: Brabander soldaat – lafaard, leugenaar, sociale klauter; parodie op militarisme.
- Brainworm: Kitely's slimme knecht; intrigant die iedereen manipuleert.
- Justice Clement: Opgelazen, licht absurde magistraat.
- Master Stephen: Landelijke gulle – dwaz, pretentieus.
- Wellbred: Jonge gentiluomo; foil voor de humours-geobsedeerden.
Structuur En Betekenis
Vijf handelingen verkennen systematisch elk humeur. Het stuk satiriseert menselijke uitputtingen met scherpe wijsheid, levendige personages, en gestructureerde chaos – een mijlpaal van Elizabethaans komische toneel dat Shakespeare beïnvloedde (Every Man Out of His Humour reactie) en de hele traditie van karaktergedreven satiere.