Oorsprong van Komedie: Van Dionysos tot Stand-Up
Komedie heeft meerdere onafhankelijke oorsprongen over culturen heen:
1. Oud-Griekenland (ca. 486 v.Chr.)
- Dionysische feesten → Oude Komedie (Aristophanes: politieke satira, fantasie)
- → Nieuwe Komedie (Menander: domestiek, typepersonages)
2. Rome
- Plautus/Terence passen Griekse Nieuwe Komedie aan → fundament voor Europese klucht
3. Middeleeuws Europa
- Feest van Narren, liturgisch drama, narentradities
- Chaucer's fabliaux, mysteriespel komische tussenspelen
4. Renaissance
- Commedia dell'arte (Italië, 1560s): geïmproviseerd, gemaskerde typepersonages
- Shakespeare/Jonson: romantische komedie, stadscomedie, humoren
5. Moderne Lijnages
- Vaudeville/Music Hall (1880s–1930s): varieté, sketch, etnische humor
- Stille film: Chaplin, Keaton, Lloyd — fysieke komedie gecodificeerd
- Stand-up (1950s+): Bruce, Pryor, Rivers — persoonlijk, politiek, confessioneel
- TV/Sketch: SNL, Monty Python, alternatieve komedie
Geen enkele oorsprong – komedie evolveert waar mensen spotten, omkeren, en spelen.