Van de Dionysische feesten tot Broadway, live performance blijft bestaan omdat het *werk* doet dat geen ander medium kan. Het is niet "entertainment" in de passieve zin; het is een **collectieve cognitief-emotionele motor**. Hier zijn zijn zes geëvolueerde functies.
Plaisier, spectacle, ontvluchting. De "haak." Maar in theater is entertainment *actief*—het publiek co-creëert de illusie. De "willen ongeloof opschorten" is een collaboratief contract.
Geschiedenis, wetenschap, recht, ethiek gesmokkeld in narratief. Hamilton leert de Federalist Papers. The Crucible leert McCarthyisme. Inherit the Wind leert evolutiewet. Het publiek leert *omdat* ze voelen.
Aristoteles' *katharsis*—zuivering van medelijden en vrees. We oefenen rouw, woede, terreur *veilig*. De acteur draagt de last; wij lossen de damp. Mentale hygiëne voor de polis.
Satire (The Government Inspector), kritiek (A Doll's House), provocatie (Angels in America). Theater noemt het onuitgesproken. Het vraagt: "Is dit rechtvaardig? Moet het zo zijn?"
Taal, rituul, gebaar, muziek, kleding—behouden *in actie*. Noh, Kathakali, Yoruba theater, Inheemse ceremonie, Broadway. Elke codeert een wereldbeeld. De vorm verliezen is de cultuur verliezen.
Acteren + Tekst + Ontwerp (decor, licht, kostuum, geluid) + Architectuur + Tijd. De enige kunstvorm die *alle* anderen simultaan vereist. Het publiek getuigt van **synthese in realtime**—onherhaalbaar, vergankelijk, kostbaar.