In zijn seminale werk Poetics dissecteerde Aristoteles tragedie in vier essentiële componenten die toneelschrijvers seiteneeuwen hebben geleid. Het begrijpen van deze markers ontgrendelt de architectuur van meesterwerken van Oedipus Rex tot Macbeth en zelfs moderne romans als The Great Gatsby.
De protagonista moet van hoge staat zijn – koninklijk, gerespecteerd, of moreel verhoogd – maar een fatale gebrek (hubris) bezitten, vaak overmatige trots of ambitie. Denk aan Oedipus' stelloze zoektocht naar waarheid, Hamlets verlammende onbeslisbaarheid, of Macbeths opwaarts stijgende ambitie.
De helds ondergang is niet puur extern (een vloek, een schurk) noch volledig zelfgecreëerd. Het ontspringt een verstrengeling van lot, andermans daden, en het eigen gebrek van de held. Deze wisselwerking maakt de val onvermijdelijk voelen en diep persoonlijk.
Een tragedie moet medelijden oproepen voor het lijden van de held en vrees dat wij ook kunnen struikelen onder gelijkaardige omstandigheden. Het publiek ziet hun eigen kwetsbaarheid gespiegeld op het toneel.
Door de achtbaan van medelijden en vrees ervaart het publiek catharsis – een reinigende ontlading die hen emotioneel geklaard laat, niet alleen gedepprimeerd. Het is de "goede huil" die paradoxal opheft.
Klassieke voorbeelden omvatten Sophocles' Oedipus Rex, Shakespeares Hamlet en Macbeth, Fitzgeralds The Great Gatsby, en Steinbecks The Grapes of Wrath. Elk eerbt Aristoteles' raamwerk terwijl het zijn eigen culturele resonantie toevoegt.