Theaterproductieontwerpers manipuleren de manier waarop verlichtingsinstrumenten het toneel verlichten al zo lang als gecontroleerde verlichting deel uitmaakt van de theatergeschiedenis. Wat begon als een simpel "aan en uit" systeem is geëvolueerd tot verlichtingscontrole middels gecomputerde dimmersystemen. Hoewel het niveau van sophisticatedie zal verschillen van model tot model, blijven de drie basiselementen van een modern verlichtingscontrolsysteem hetzelfde.
Leef stroom aan de verlichtingsposities. Ontwerp van een verlichtingscontrolsysteem begint met de manier waarop elektriciteit aan verschillende verlichtingsposities in het theater geleverd wordt. Meeste theaters gebruiken lange gangboxen bestehend uit veel gelijkmatig verdeelde stekkerdozen die permanent geïnstalleerd zijn op de verlichtingspositie. Lange, dikke kabels verbinden de gangboxen met een centrale voedingshoofd. Het voedingshoofd bevindt zich meestal in de buurt van een stroomverdelingskast op toneelniveau, meestal in een mechanische kast. Het installeren van een nieuw systeem voor verlichtingscontrole is het werk van een expert en wordt meestal gedaan op het moment dat het theater of auditorium gebouwd wordt. Maar een nieuw verlichtingssysteem kan op elk moment in een theater geretrofit worden.
Controleer de stroomstroom met dimmers. Reostaat dimmers controleren de hoeveelheid stroom die naar elke uitgang langs een gangboxlijn wordt gestuurd. Dimmers zijn mechanische apparaten die de stroomstroom naar de instrumenten vernauwen of verbreed. Elke gangboxuitgang in het theater is genummerd voor identificatiedoeleinden – 1 tot 120, bijvoorbeeld. Deze uitgangen worden dan in een specifieke dimmer gepatched die ook genummerd is. Een enkele floodlight instrument op een front-of-house positie kan de identificatienummer "78 op 30" dragen, wat betekent "Uitgangsdoos 78 wordt gecontroleerd door Dimmer 30." De verlichtingsontwerper plant de controle van verlichting tijdens een voorstelling met behulp van deze informatie.
Controleer de dimmers op afstand. In vroeger tijden werden de dimmers bediend vanaf een massief paneel offstage in de vleugels. Vandaag de dag zijn de meeste bedieningsconsoles of lichtborden aan de achterkant van de zaal, meestal in een geluiddichte cabine, en zijn zo groot als een elektronisch pianotoetsenbord of kleiner. Een signaalkabel die naar de dimmers leidt, verbindt het lichtbord zodat de dimmers "gespeeld" kunnen worden op afstand door een bordoperator in de cabine. Vandaag is dit bedieningsbord tenminste deels of volledig geautomatiseerd met de hulp van een speciale computer ingebouwd in het bord. Elke dimmer is in het bord geprogrammeerd om gemanipuleerd te worden door een schuifkanaal vertegenwoordigd op het bord. Moderne lichtborden bieden tenminste 48 kanalen die gebruikt kunnen worden voor dimmertoewijzingen. Volledig gecomputeriseerde systemen kunnen geprogrammeerd worden om complexe dimmertoewijzingen te onthouden en voorgeprogrammeerde verlichtingscues af te spelen. Bordoperators kunnen deze schuiven ook handmatig bedienen om de verlichtingsinstrumenten te controleren.