Oorsprong van Noh-theater: Japans oudste continue uitvoerende kunst
Noh-theater (能楽) — Historische tijdlijn
- ~10e eeuw (Heian-periode): Wortels in sarugaku (apenmuziek), dengaku (akkerbouwmuziek), volksrituelen, Boeddhistisch gezang.
- 14e eeuw (Muromachi): Kan'ami en zoon Zeami Motokiyo codificeren Noh — esthetische theorie (Fūshikaden), repertoire, uitvoeringstandaarden.
- Eerste geschreven archieven: 14e eeuw referenties.
- Meenemerschap: Ashikaga-shogunen → Tokugawa-shogunaat (officiële ceremoniële kunst).
Grondleggende figuren
- Kan'ami Kiyotsugu (1333–1384) — Integreerde dans, muziek, drama.
- Zeami Motokiyo (1363–1443) — Theoretiker, toneelschrijver, uitvoerder; definieerde yūgen (mysterieuze gratie).
Bepalende kenmerken
- Alle mannelijke uitvoerders (historisch).
- Maskers (omote) voor hoofdpersonages.
- Minimalistisch toneel (hashigakari brug, dennenachtergrond).
- Koor (jiutai), instrumentaal ensemble (hayashi: fluit, trommels).
- Poëtische tekst (uta), dans (mai), muziek geünificeerd.
- Extreme langzaamheid, concentratie, spirituele discipline.
UNESCO-herkenning
Aangewezen als Immaterieel Cultureel Erfgoed (2001) — oudste continue theatertraditie die nog steeds uitgevoerd wordt.