Focus op waarnembaar gedrag geleerd door conditionering. Sleutelfiguren: B.F. Skinner, Ivan Pavlov, John B. Watson.
Nadruk op mentale processen (denken, geheugen, aandacht). Sleutelfiguren: Jean Piaget, Lev Vygotsky, Jerome Bruner.
Benadrukt menselijke waarden, vrijheid, zelfverwerkelijking. Sleutelfiguren: Carl Rogers, Abraham Maslow, Viktor Frankl.
Belicht onbewuste processen, jeugdervaringen. Sleutelfiguren: Sigmund Freud, Carl Jung, Alfred Adler.
Onderzoekt biologische factoren (genetica, hersenenstructuur, hormonen). Sleutelfiguren: James Olds, Paul MacLean, Roger Sperry.
Past evolutionaire principes (natuurlijke selectie) toe op gedrag. Sleutelfiguren: Charles Darwin, Richard Dawkins, Daniel Dennett.