Oedipus' vloek en "ijdele woorden": De ultieme dramatische ironie in "Oedipus Rex"
In Oedipus Rex (regels 236–250) vloekt Oedipus Laius' moordenaar:
"Op de moordenaar roep ik deze vloek af...
moge hij zijn leven uitleven in ellende...
Als hij met mijn weten in mijn huis woont,
bid ik dat ik zelf mijn vloek voel."
Daarna zegt hij: "Deze woorden spreek ik niet ijdel" (of vergelijkbare vertaling; het Grieks benadrukt solemne eed).
Ironie
- Niet ijdel: De vloek is de motor van het stuk – hij zal vervuld worden door de spreker.
- Zelfvloeking: "Als hij met mijn weten in mijn huis woont" – Oedipus is de moordenaar die in zijn eigen huis woont.
- Blinde zekerheid: Hij spreekt met absolute autoriteit over een misdaad die hij onwetend pleegde.
ultieme dramatische ironie: elk woord bindt hem sterker. De vloek is een performatieve uiting die zijn eigen vervulling uitvoert.