David Hume: Empirisme vs. Rationalisme – Een Filosoofsche Strijd
Hume's Uitdaging aan het Rationalisme
David Hume (1711–1776), een Schotse Verlichtingsfilosoof, daagde het heersende Rationalisme van zijn tijd uit.
Heersende School: Rationalisme
Rationalisten (Descartes, Leibniz, Spinoza) hielden dat redelooszeker kennis oplevert – aangeboren ideeën, deductie, a priori waarheden.
Hume's Tegenpositie: Empirisme, Scepticisme, Naturalisme
- Empirisme – Alle ideeën afgeleid van zintuiglijke indrukken; geen aangeboren kennis.
- Scepticisme – Causaliteit, zelf en inductie zijn psychologische gewoontes, geen logische zekerheden.
- Naturalisme – Menselijke cognitie verklaard door natuurwetten; geen bovennatuurlijke vermogens.
Impact
Hume's Treatise of Human Nature (1739) en Enquiry Concerning Human Understanding (1748) hervormden de epistemologie, beïnvloedend Kant, logisch positivisme en moderne wetenschapsfilosofie.