Bandura's Bobo Poppenexperiment (1961) — Observationeel Leren Bewezen
Albert Bandura's 1961 Bobo poppenexperiment is de mijlpaalstudie die observationeel leren (sociaal leren) bewees – kinderen imiteren gedrag dat ze waarnemen, zelfs agressie.
De Opzet
- Deelnemers: 72 kinderen (36 jongens, 36 meisjes), leeftijd 3–6, Stanford University kleuterschool.
- Drie Condities:
- Agressief Model: Volwassene komt binnen, speelt met speelgoed, valt dan Bobo pop (opblaasbare klus) aan – slaat met hamer, trapt, gooit, schreeuwt "Pow!" "Sock him!"
- Niet-Agressief Model: Volwassene speelt rustig, negeert Bobo, bouwt Tinkertoys rustig.
- Controle: Geen model waargenomen.
- Frustrerende Fase: Alle kinderen naar kamer met aantrekkelijk speelgoed – daarna verteld "Dit is voor andere kinderen." Opwekking geïnduceerd.
- Testfase: Kinderen alleen gelaten in kamer met Bobo pop, hamer, dartgeweer, theeset, ander speelgoed. Waargenomen door eenrichtingspiegels.
Belangrijkste Bevindingen
- Agressief Model Groep: Imiteerde specifieke daden (hamerslagen, trappen, "Pow!" schreeuwen) + nieuwe agressie (dartgeweer, verbale dreigingen). Jongens > Meisjes in fysieke agressie; gelijk in verbale.
- Niet-Agressief Model Groep: Minimale agressie. Speelde constructief.
- Controle Groep: Lage agressie – maar hoger dan niet-aggressieve groep.
- Zelfde-Seks Model Effect: Kinderen imiteerden hetzelfde-seks modellen meer (jongens → mannelijk model, meisjes → vrouwelijk model).
Conclusies Die De Psychologie Veranderden
- Leren vindt plaats zonder directe versterking – observatie alleen volstaat.
- Modellen zijn belangrijk: Agressieve modellen → agressief gedrag; prosociale modellen → prosociaal gedrag.
- Basis van Sociale Leertheorie (later Sociale Cognitieve Theorie) – cognitie medieert observatie → gedrag.
Impact
Herschafte onderwijs (modelleren), ouderschap (media monitoren), media-effectenonderzoek (TV/videospelgeweld), therapie (modellerende therapieën), en juridische getuigenis (advertentie-invloed). Een van de meest geciteerde studies in de psychologiegeschiedenis.