Ironie kan op veel manieren gedefinieerd worden. Eenvoudig gezegd is het een term die het verschil beschrijft tussen hoe iets eruitziet en wat werkelijk is. Als iemands acties het tegenovergestelde resultaat hebben van de oorspronkelijke bedoeling, noemen we dat ironisch. Er zijn vier hoofdtypes ironie.
Dit is een toegankelijke en veelgebruikte vorm van ironie in de alledaagse taal. Je hebt waarschijnlijk voorbeelden van verbale ironie gehoord zonder het te beseffen. Verbale ironie treedt meestal op wanneer een spreker het tegenovergestelde zegt van wat hij eigenlijk bedoelt. Het kan ook voorkomen wanneer, als gevolg van voorafgaande kennis, het publiek realiseert dat het tegenovergestelde van wat een spreker zegt waar is. Een voorbeeld: iemand zegt "Geweldig" terwijl dingen eigenlijk vreselijk gaan. Timing en toon zijn cruciale elementen om deze ironie over te brengen.
Situationele ironie, of ironie van de uitkomst, wordt typisch gezien in literatuur of drama. Deze ironie kan positief of negatief, tragisch of komisch zijn, maar benadrukt de onrechtvaardigheid of vreemdheid in een bepaalde situatie. Ondanks zijn veelzijdigheid is situationele ironie het krachtigst wanneer het in een tragische situatie voorkomt, omdat het de kwetsbaarheid van het leven benadrukt, met name in termen van materiële bezittingen. In "The Gift of the Magi" verkopen de twee hoofdpersonages heimelijk hun meest gewaardeerde bezittingen om kerstcadeaus voor elkaar te kopen; de ironie is dat de cadeaus corresponderen met de verkochte items en dus nutteloos zijn.
Deze ironie wordt gebruikt wanneer personen of personages doen alsof ze geen kennis hebben over een onderwerp terwijl ze eigenlijk goed geïnformeerd zijn. Socratische ironie ontleent zijn naam aan Socrates, die deze tactiek oorspronkelijk gebruikte om publiek te prikkelen en vredige debatten te starten. Vandaag wordt het in klassenkamers gebruikt wanneer professors onwetendheid fijnen om originele gedachten van studenten te stimuleren. Het kan ook gebruikt worden om een voordeel in een debat te krijgen of om een ongemakkelijk onderwerp te vermijden. Bijvoorbeeld: als een kind zijn ouders vraagt hoe alle kerstcadeaus onder de boom zijn gekomen, zeggen de ouders: "We hebben geen idee hoe die daar gekomen zijn!"
Dramatische ironie komt voor in literatuur of drama wanneer een personage op het punt staat een fout te maken omdat hij onwetend is van een feit dat het publiek al kent. Een subcathegorie is tragische ironie, genoemd naar de tragische gevolgen die het veroorzaakt. "Romeo en Julia" biedt een voorbeeld: het publiek weet dat Julia niet echt dood is terwijl Romeo zich voorbereidt om zijn leven te nemen. Deze ironie creëert verhoogde spanning vanwege de onmacht van het publiek om het personage in nood te helpen.