Wie eigde de show? Kostuums, scripts en het bedrijf van Elizabethans theater
Moderne aannames over intellectueel eigendom instorten wanneer toegepast op het Elizabethanse podium. Shakespeare eigde zijn kostuums of scripts niet in enig zin die we vandaag herkennen. Theater was een collaboratieve, compagnie-gerichte commerciële onderneming.
Kostuums: Kapitaalgoederen van de Compagnie
- Compagnie Eigendom: Kostuums behoorden tot de Lord Chamberlain's Men (later King's Men), niet aan individuele acteurs of de toneelschrijver. Ze waren dure kapitaalgoederen—geïnventariseerd, onderhouden en hergebruikt over producties heen.
- Suntuwetten: Stricte wetten beperkten luxe stoffen (zijde, fluweel, bont) en kleuren (paars, goud) tot de adel. Theatercompagnieën nodigden speciale licenties ("livery") om acteurs boven hun stand op het podium te kleden.
- Winst voor Aandeelhouder: Als aandeelhouder in de compagnie, profitteerde Shakespeare van de troupes activa, maar had geen persoonlijke garde-robe van podiumpracht.
Scripts: Van Fouille Papieren tot Promptboeken
- Auteursconcept ("Foul Papers"): De toneelschrijvers werkmanuscript was initieel zijn eigen eigendom.
- Het Promptboek (Schoon Exemplaar): Eenmaal het spel geaccepteerd, werd een schoon kopie gemaakt voor de souffleur. Dit werd de wettelijke eigendom van de compagnie—essentieel voor uitvoering en beschermd als handelsgeheim.
- Publicatierechten: Toneelschrijvers verkochten vaak publicatierechten aan boekdrukkers (stationers) voor een eenmalig bedrag. Shakespeare verkocht waarschijnlijk ervan; anderen werden gepirateerd als "bad quarto's" gereconstrueerd uit geheugen.
- Geen Copyright: Het concept bestond niet. Eenmaal uitgevoerd of gedrukt, trad een spel in het publieke domein. Ben Jonson's 1616 Workes—auteurscontrole over zijn tekens claimend—was een radicale, eenzame innovatie.
De First Folio: Een Compagnie Project
De 1623 First Folio, die de helft van Shakespeares stukken bewaarde, werd samengesteld door zijn mede-acteurs John Heminges en Henry Condell—een finale daad van compagnie loyaliteit, niet auteurschap boedelbeheer. Het moderne concept van de "toneelschrijver als auteur-eigenaar" bestond simpelweg niet.