Libretto: De opera's complete gezongen tekst en toneelblauwdruk
Libretto (Italiaans: "klein boekje") = de complete verbale tekst van een opera, inclusief:
Inhoud
- Alle gezongen woorden: aria's, recitatieven, duetten, ensembles, koorzangen
- Regie-aanwijzingen: intrees, afgangen, beweging, gebaren
- Personagenlijst, scenebeschrijvingen, setting-aanduidingen
- Soms: muzikale aanwijzingen (tempo, orchestratie-hints)
Creatieproces
- Librettist schrijft (vaak aanpassend toneelstuk, gedicht, roman, geschiedenis)
- Componist zet in muziek – kan knippen/toevoegen/herstructureren vragen
- Collaboratie – iteratief; Verdi/Boito, Strauss/Hofmannsthal, Mozart/Da Ponte = legendarische partnerschappen
Literaire status
- Sommige librettisten zijn grote schrijvers: Hofmannsthal, Auden, Kallman, Calvino
- Libretto's apart gepubliceerd; bestudeerd als dramatische literatuur
- Vertaling/ondertiteling = libretto's moderne nalatenschap
Niet hetzelfde als
- Partituur: Alleen muzikale notatie
- Scenario: Plot-uitlijning (pre-libretto)
- Script: Gesproken theatertekst
Het libretto is het skelet en script van de opera – woorden die muziek eisen.